Nr 0024, 22 września 2005

Wielu z nich zapewne nie wyjechałoby na wakacje. Dzięki księdzu Tomaszowi zwiedzili niemal całą Polskę. Niektórzy po raz pierwszy wyjechali za granicę. Wycieczki zorganizowane przez parafię Świętej Trójcy to nie tylko świetna zabawa, ale też żywe lekcje religii i etyki, historii i geografii, a przede wszystkim nauka współżycia w grupie, która z pewnością owocować będzie w ich dorosłym życiu.

Wiosną pisaliśmy o feriach w górach, które ksiądz Tomasz Chciałowski zorganizował dla dzieci z Kobyłki i Ossowa. W maju odbyło się w parafialnych ogrodach poświęcenie ponad 400 „komunijnych” rowerów, a następnie wspólne kolarskie eskapady, podczas których poznawali piękno i historię naszych okolic.
Początek lata spędzili nad Zalewem Wiślanym, w dobrze wyposażonym ośrodku wypoczynkowym w Sztutowie. Pływali w morzu i w basenie, zwiedzili Malbork, Frombork, Trójmiasto i Grunwald. Z wypiekami na twarzy opowiadali o emocjach, związanych z rejsem na statku. Wiedzą gdzie mieszkał Kopernik, znają zabytki Gdańska, potrafią opowiedzieć o bitwie wojsk Jagiełły z Krzyżakami.
O tym, jak fajne zawarli przyjaźnie mogli się przekonać wszyscy rodzice, zaproszeni wraz z uczestnikami tych eskapad na wspólne ognisko w kobyłkowskiej parafii. Jak każdy wieczór podczas wakacji, spotkanie rozpoczęli modlitwą i piosenką, a potem rzucili się na kiełbaski i czekoladowe batoniki. Chłopcy zaimprowizowali mecz piłki nożnej, a dziewczyny zawiązały kółko taneczne, do którego wkrótce kobiecymi sposobami zwabiły najzagorzalszych piłkarzy. Mimo późnej pory nie chcieli przerwać zabawy, choć już nazajutrz mieli spotkać się w szkołach.
Z postury księdza Tomasza widać, że jest zapalonym sportowcem. Choć to banalny komunał – jego nazwisko wskazuje, że mu się naprawdę chce. Chce i potrafi zorganizować dzieciom to, co jest im najbardziej potrzebne – połączyć aktywny wypoczynek z religijnym wychowaniem, a także przybliżyć wydarzenia i miejsca, o których uczą się z podręczników. Potrafi też pozyskać współpracowników, dzięki którym wakacyjne atrakcje są dostępne również mniej zamożnym. Ania, Magda, Karolina i Tomek – młodzi, choć już dorośli ludzie wywodzący się z ruchu oazowego, jako opiekunowie poszczególnych grup zwani ciotkami i wujkiem, nawiązali świetny kontakt z dzieciakami, organizując im zabawy i czuwając nad ich bezpieczeństwem. Paliwo do autokaru zapewnili Jadwiga i Krzysztof Piotrowscy, właściciele stacji benzynowej w Zielonce. O potrzeby ciała zadbały piekarnia Kobuz, wytwórnie wędlin Prima-Peck, Tur państwa Ostrowskich i hurtownia spożywcza ABA. Dzieciaki i ich rodzice serdecznie dziękują też Hannie i Andrzejowi Ługowskim z Rembertowa, hurtowni zabawek Gonzi, wytwórni plastików Maxi-Plast, lakierni proszkowej Abud-Lak, firmie AGD-Pasterski. Wszyscy darczyńcy otrzymali przy ognisku eleganckie dyplomy z podziękowaniami. A jak mówiliśmy już wcześniej – naprawdę warto wspierać inicjatywy księdza Tomasza.
Jacek Krzemiński

Jeszcze w piątek organizatorzy z niepokojem spoglądali w niebo, z którego lało straszliwie. Rajd rowerowy Szlakiem Bitwy Warszawskiej zaplanowano na początek jesieni, bowiem jego cel dydaktyczny adresowany był głównie do młodzieży szkolnej. Nie po raz pierwszy okazało się, że w powiecie wołomińskim cuda się zdarzają i w sobotę 17 września nastała typowo kolarska pogoda.

Kilkudziesięcioosobowa grupa cyklistów zwiedziła pawilon muzeum przy ossowskiej szkole i wysłuchała krótkiej prelekcji. Po przekazaniu pozdrowień do uczestników rozpoczynającego się właśnie Diecezjalnego Zlotu Młodzieży i przecięciu wstęgi przez starostę Konrada Rytla, honorowego patrona imprezy, wyruszono w stronę krzyża księdza Skorupki, gdzie dołączyły kolejne drużyny z Marek i Rembertowa.
Na cmentarzu w Radzyminie Marian Wnuk, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Radzymina, przypomniał dramatyczną historię walk o to miasto i znaczenie Bitwy dla dalszych dziejów Polski i Europy. Stąd blisko stuosobowy peleton szlakiem wyznaczonym wzdłuż drugiej linii obrony Warszawy, w asyście policyjnej eskorty skierował się do fortu w Beniaminowie, miejsca stacjonowania Strzelców Kaniowskich w 1920 r.
Tu zaplanowano odpoczynek i posiłek. Po pokrzepieniu ciał, drużyny szkolne musiały wysilić umysły, uczestnicząc w Konkursie Wiedzy o Bitwie Warszawskiej. Wszyscy otrzymali pamiątkowe plakietki i wydane przez Fundację Ośrodka KARTA książki z bogatą ikonografią i fragmentami wspomnień uczestników Bitwy, a drużyny – okolicznościowe dyplomy. Organizatorzy postanowili o przyznaniu dwóch pucharów dla najliczniejszej drużyny, ponieważ Zespół Szkół nr 1 w Markach i Koło Turystyczno-Krajoznawcze „Koniczynki” przy ZSE w Wołominie wystawiły dokładnie tyle samo zawodników. Tylko nieco mniej liczne były zespoły Gimnazjum nr 2 w Markach i Szkolnego Koła Krajoznawczo-Turystyczne „Czapury” przy ZSTZ w Radzyminie. Szczególny podziw wzbudziła grupa seniorów z Zielonki, którzy bez śladów zmęczenia przejechali całą pięćdziesięciokilometrową trasę. Najmłodszy uczestnik Rajdu – Olek Markiewicz miał lat siedem, a najstarsza uczestniczka osiemdziesiąt.
Rozwiązanie konkursu i wręczenie nagród nastąpiło przy pomniku kapitana Stanisława Pogonowskiego w Wólce Radzymińskiej. Tu zapalono znicze i uczczono chwilą ciszy pamięć poległych bohaterów Bitwy Warszawskiej.
Organizatorzy – Towarzystwa Przyjaciół Ossowa, Radzymina i Zielonki, wspierani przez bratnie organizacje z Marek i Rembertowa, dziękują fundatorom nagród i wszystkim, którzy przyczynili się do sukcesu tej imprezy. Szczególne podziękowania należą się sierżantowi sztabowemu Piotrowi Grabowskiemu i aspirantowi Antoniemu Barwińskiemu z Sekcji Ruchu Drogowego KP Policji w Wołominie, którzy czuwali nad naszym bezpieczeństwem na całej trasie.
Mamy nadzieję, że Rajd znajdzie stałe miejsc w kalendarzu rowerowych imprez na Mazowszu. Kazimierz Brzózka, JK

Agata Mijewska

Lateralizacja to nic innego jak dominacja czynnościowa narządów ruchu i zmysłów. Polega na częstszym wyborze i używaniu którejś ręki, oka, nogi. Dominujący narząd wykonuje daną czynność lepiej, szybciej, dokładniej. Lateralizacja kształtuje się już w wieku od 3 do 5 lat. W wieku przedszkolnym często dzieci jeszcze równie sprawnie posługują się zarówno prawą, jak i lewą ręką, ale przeważnie u sześciolatka można już określić przewagę czynnościową danej ręki, oka i nogi. W niektórych przypadkach proces ustalania tej stronności trwa nawet do 12 roku życia. Na co może mieć wpływ ta dominacja? Otóż rozmaite kombinacje przewagi określonych narządów ruchu i zmysłów mogą mieć konsekwencje w postaci trudności w nauce czytania i pisania. Dlatego właśnie za pomocą domowych sposobów warto sprawdzić jaki typ lateralizacji dotyczy naszego dziecka. Wystarczy tylko uważnie obserwować je podczas codziennych czynności i zabaw. Zobaczmy którą ręką dziecko trzyma łyżkę, którą rysuje, którą sprawniej rzuca piłkę. Podobnie jeśli chodzi o nogi – której używa do skakania bądź stania na jednej nodze, którą kopie piłkę. Jeśli chodzi o przewagę oka, sprawdzamy którym okiem zajrzy w dziurkę od klucza, czy też w lunetę, bądź kalejdoskop. Możemy sprawdzić również dominację ucha – do którego ucha przyłoży słuchawkę telefoniczną, muszlę, czy cykający zegarek. Te proste metody pozwolą nam sprawdzić które narządy są u naszego dziecka dominujące. U dzieci, które zdecydowanie częściej używają wszystkich tych narządów po jednej stronie swojego ciała, czyli np. prawej ręki, prawego oka i prawej nogi, bądź analogicznie narządów po lewej stronie, możemy mówić o lateralizacji jednorodnej (prawo- bądź lewostronnej). Świadczy to o dominacji jednej z półkul mózgowych (przeciwnej). Taki rodzaj dominacji dotyczy większości ludzi na świecie i nie wiąże się z trudnościami w czytaniu i pisaniu. Widzimy więc, że jeżeli popularnej leworęczności towarzyszy też przewaga lewego oka, nogi, ucha, to nie ma powodów do niepokoju. Dziecko z pewnością doskonale poradzi sobie zarówno w szkole, jak i w codziennych czynnościach. Trudności szkolne mogą za to wystąpić jeżeli leworęczności towarzyszy np. dominacja prawego oka.
O takim rodzaju lateralizacji i innych możliwych będą mogli przeczytać Państwo w kolejnym numerze.

- Kolejne często zadawane przez Panie dotyczą bardziej zróżnicowanej tematyki. Panie pytają o sprawy dotyczące ich samych, ale chcą również wiedzieć czy ich pociechy rozwijają się prawidłowo…

WJ- U naszego 8 miesięcznego synka jedno z jąder raz jest w mosznie, a raz go nie ma?
RS – Dzieje się tak za sprawą nadmiernie rozciągniętego unoszącego go mięśnia, który rozluźnia się w cieple , a kurczy pod wpływem zimna. Dlatego obecność jądra najłatwiej sprawdzić, gdy chłopiec śpi, albo w czasie kąpieli gdy siedzi w ciepłej wodzie. Wędrowanie jądra mija z czasem bez leczenia.
Czasami zdarza się, że rodzice nie mogą dopatrzeć się u swego nowo narodzonego synka jednego lub nawet obu jąder.. W życiu płodowym jądra rozwijają się w jamie brzusznej. Dopiero na około 2 miesiące przed porodem zaczynają się przesuwać w dół ku mosznie. Donoszony maluch ma zazwyczaj wszystko na miejscu. Jednak u około 3 % urodzonych o czasie chłopców w mosznie nie ma wciąż jednego lub obu jąder. Zjawisko to nazywane jest niezstąpieniem jąder lub wnętrostwem. Jeśli u niemowlęcia nie można wyczuć jądra, trzeba pójść do lekarza który zbada mosznę i ewentualnie zrobi USG brzucha. Jądro zapewne tam się ukryło i w pierwszym roku życia powinno zstąpić na swoje miejsce. Jeśli jednak w drugim roku życia chłopiec ma wciąż niezstąpione jądro konieczna jest interwencja lekarska. Tak długotrwałe przebywanie jądra w jamie brzusznej, gdzie temperatura jest o 1 lub 2 stopnie wyższa niż w mosznie może spowodować ich uszkodzenie.
AC – Jestem w 16 tygodniu ciąży i pare dni temu z zaskoczeniem zaobserwowałam wyciek żółtawego, przezroczystego płynu z brodawki. Czy to jest szkodliwe i czy tak będzie już do końca ciąży?
RS Płyn wydzielający się z brodawki to siara. Właśnie od 16 tygodnia w piersiach zaczyna się synteza mleka. W znacznej części jest ono wchłaniane przez organizm, ale część może już wypływać z piersi.Ten stan potrwa prawdopodobnie do końca ciąży. Oczywiście siary nie trzeba odciągać. Jeśli wypływ siary się zwiększy pożyteczne okazują się wówczas wkładki laktacyjne.
KG – Co zrobić, by brodawki nie popękały przy karmieniu. Jestem jeszcze przed porodem, ale bardzo się boję tej komplikacji, bo wiem, że potrafi być bardzo bolesna.
RS – Jeśli w czasie karmienie będzie Pani odczuwała dyskomfort lub czasami ból należy o powyższych dolegliwościach poinformować położną lub pielęgniarki noworodkowe, które na tym odcinku pracują. Często pomaga już prawidłowe przystawienie maluszka do piersi. Po karmieniu warto rozsmarować kilka kropli mleka na brodawce i otoczce, wietrzyć pierś, a w czasie mycia można używać naparu z nagietka lekarskiego zamiast wody z mydłem.
KZ – Dlaczego niemowlęta raczkują, zanim zaczną chodzić?
RS – To wynik stopniowego dojrzewania układu nerwowego dziecka, rozwoju reakcji pozwalających zachować mu równowagę oraz umiejętności koordynacji pracy poszczególnych mięśni i ruchów całego ciała. W wieku kilku miesięcy ręce są bardziej sprawne niż nogi. Dlatego dzieci zaczynają od pełzania do tyłu, bo przy tym sposobie poruszania się wykorzystują to, co doskonale opanowały – podpieranie się na rękach i odpychanie nimi od podłogi
AS – Dlaczego urodziłam małe dziecko?
RS – To doś często zadawane pytanie Przyczyn małej wagi urodzeniowej maluszka może być wiele, Często niezależnych od zachowania kobiety ciężarnej. Jedną z nich może być palenie matki w czasie ciąży. Pisaliśmy już na ten temat w jednym z artykułów. Pragnę jednak jeszcze raz przypomnieć, że dzieci matek palących, częściej zapadają na syndrom nagłej śmierci niemowlęcej, oraz częściej mają problemy z oddychaniem. Przypomnę raz jeszcze, że bardzo ważny jest odpowiedni przyrost masy ciała ciężarnej. Nadwaga, a zwłaszcza otyłość, sprzyja wielu schorzeniom, między innymi nadciśnieniu, cukrzycy, miażdżycy i zawałowi serca. Z drugiej jednak strony niedowaga i zbyt małe przyrosty masy ciała podczas ciąży zwiększają ryzyko urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową. Należy pamiętać, że nadmierny przyrost masy ciała podczas ciąży może być przyczyną powikłań okołoporodowych. Nie należy martwić się małym 1 – 2 kilogramowym wzrostem masy ciała w pierwszych 3 miesiącach ciąży. To norma. Kobieta o prawidłowej masie ciała przed ciążą, powinna podczas ciąży przybyć o 10 – 14 kg. Ciężarne, które przed ciążą miały niedowagę, zwłaszcza nastolatki, powinny zwiększyć swój przyrost masy ciała o 11,5 – 16 kilogramów. Kobiety rozpoczynające ciążę z nadwagą powinny przytyć o 7 – 12 kg. Mam nadzieję, że tych kilka uwag i rad pozwoli Paniom inaczej, zdrowiej spojrzeć na swoją ciąże

Izabela Kieś

Pod koniec 3 roku życia dziecka mowa jest już ukształtowana. Język staje się podstawą rozwijania myślenia opartego na wnioskowaniu. Zaciekawienie złożonością świata prowokuje dziecko do stawiania pytań. Dorośli są dręczeni przez: „po co?’, „a dlaczego?”, „jak?”.Szczyt wieku pytań przypada na 4 rok życia. Pada wtedy z ust dziecka przeciętnie 42 – 45 pytań dziennie. Pytania są wyrazem ciekawości, chęci zdobycia wiedzy. Dziecko zaczyna rozumieć bardziej abstrakcyjne związki, interesuje się procesami społecznymi, przyrodniczymi czy technicznymi (np. porodem, śmiercią czy dlaczego jeździ samochód).
Dziecko pyta wtedy, gdy nie nastąpiło to, czego oczekiwało, ponieważ coś je zdziwiło, zaniepokoiło, z przekory, uporu. Może pytać z nawyku, a nawet bezmyślnie. Pojawia się nawet mania pytań. Początkowo pytania bywają sformułowane niejasno i ogólnie. Stopniowo stają się bardziej precyzyjne. Z czasem pojawiają się pytania oparte na wnioskach, do których dziecko samo doszło. Nie należy zrażać dziecka do pytania. Należy udzielić odpowiedzi: krótkiej, by dziecko się nie znudziło i nie zgubiło, prawdziwej (nie okłamujemy, bo nie będzie nam w przyszłości wierzyło, prostej, zrozumiałej dla dziecka, zawierającej podstawowe informacje bez zbędnych szczegółów.
Pytania dziecka traktujmy poważnie, nawet gdy ich forma jest zabawna.