Nr 0045, 17 sierpnia 2006

Ucieczki dzieci i nastolatków z domu są najczęściej rozpaczliwym wołaniem
o pomoc i odpowiedzią na ucieczkę dorosłych przed odpowiedzialnością, problemami, a przede wszystkim – przed prawdziwym i bliskim kontaktem w rodzinie.

Nie ma jednej przyczyny ucieczek nieletnich z domu. Uciekają zarówno ci z rodzin patologicznych, jak i ci z tzw. dobrych domów. Jedno jest pewne: ucieczka jest zawsze sygnałem informującym, że coś złego dzieje się w relacjach dziecko – dorośli. Czasem jest to brak poczucia bliskości i autentycznego zainteresowania rodziców problemami dziecka. Zabiegani dorośli zapewniają swoim pociechom wszelkie dobra materialne, ale już nie są w stanie sprostać realizacji potrzeb emocjonalnych. Nie widzą, nie chcą widzieć lub – co najgorsze – bagatelizują problemy swoich dorastających dzieci. A one brak zainteresowania ze strony najbliższych tłumaczą sobie jako brak akceptacji i miłości. Nie można wyrazić miłości do dziecka jedynie prezentami. Ucieczka w takiej sytuacji może znaczyć jedno: „Zauważcie mnie!”
Czasem też dzieci uciekają przed nadmiernymi wymaganiami oraz nadopiekuńczością rodziców. – Ze strachu, że nie są w stanie sprostać oczekiwaniom, co również wiąże się z poczuciem braku akceptacji i niską samooceną dziecka, które – mimo wysiłków – nie jest w stanie zadowolić dorosłych. (Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku wyników w nauce, gdy dziecko boi się pokazać rodzicom świadectwo szkolne i decyduje się na ucieczkę w obawie przed konsekwencjami.)
Dzieci uciekają także od przemocy – fizycznej, psychicznej i seksualnej, czasem od ubóstwa, sądząc naiwnie, że taki sposób uwolnienia się od problemu jest ich jedyną drogą. Często my, dorośli, zawodzimy w takich sytuacjach , gdyż nie dostrzegamy – częściej nie chcemy dostrzec – tragedii rozgrywających się niemal na naszych oczach. Ucieczka z domu prawie zawsze poprzedzona jest zmianą zachowania dziecka, które wysyła dorosłym coś na kształt cichego zaszyfrowanego „SOS”.
Aby dziecko nie szukało w ucieczce sposobu „rozwiązywania” własnych problemów musimy je tego nauczyć. Dzieci są doskonałymi obserwatorami i naśladowcami, więc jeśli widzą, że dorośli tak się ”pozbywają” trudności – same próbują ten sposób stosować. – Nie zawsze też musi to być ucieczka z domu, może być także ucieczka w Internet, narkotyki, marzenia, a nawet naukę. (Zagrożenie stanowią w tym wypadku także sekty, gangi młodzieżowe czy grupy przestępcze, które chętnie się „opiekują” młodymi zagubionymi ludźmi.)
Najważniejszym sposobem zapobiegania ucieczkom jest rozmowa i wspólne rozwiązywanie problemów. Aby jednak dziecko zaufało i powiedziało o nich, musi czuć się kochane, akceptowane, musi mieć poczucie bezpieczeństwa w rodzinie i być przekonane, że jego problemy będą traktowane na równi z problemami innych domowników.
Wszystkich zainteresowanych tematem oraz poszukujących pomocy (zarówno rodziców jak i dzieci ) odsyłam do strony internetowej Fundacji ITAKA, która prowadzi akcję pod hasłem „Nie uciekaj”: www.nieuciekaj.pl.

Amerykańska psycholog, terapeutka zajęciowa Jean Ayres, badając dzieci z problemami w nauce, xle funkcjonującymi w otoczeniu (mało aktywnymi albo agresywnymi, nie lubiącymi dotykania i z innymi zaburzeniami), doszła do wniosku, że ich problemy wynikają z braku integracji informacji docierających do ich mózgu z różnych zmysłów.

Proces, dzięki któremu mózg otrzymuje informacje ze wszystkich zmysłów (takich jak dotyk, słuch, wzrok, równowaga itd.) segreguje je, rozpoznaje, interpretuje, integruje ze sobą oraz wcześniejszymi doświadczeniami, nazywa sie integracją sensoryczną w skrócie SJ (od angielskiego Sensory Integration).
Dzięki integracji sesnorycznej, czyli integracji czynności zmysłowych, możemy działać: np. dzięki połączeniu informacji przedsionkowych (ze zmysłu równowagi) z wzrokowymi i prioprioceptywnymi (czucie głębokie czyli odbiór pracy stawów, ścięgien), koordynowane jest położenie rąk i nóg z pozycją głowy. Zaburzenia integracji sensorycznej bywają podłożem zaburzeń mowy.
Najczęstsze objawy zaburzeń integracji sensorycznej (nie muszą występować jednocześnie):
1)zaburzenia w dużej motoryce, np. Zła koordynacja ruchowa, złe ocenianie odległości w czasie czynności ruchowej, zaburzenia regulacji napięcia mięśniowego (zwykłe obniżenie napięcia, stąd łatwe męczenie się i trudności w koncentracji), potrzeba dłuższego czasu na zaplanowanie ruchu, kłopoty z jednoczesnym wykonywaniem dwóch funkcji (np. Słuchanie i pisanie), nieumiejętność manipulowania zabawkami (najczęściej układane są w szeregu), nieumiejętność naśladowania ruchów
2)zaburzenia małej motoryki; czyli trudności z czynnościami precyzyjnymi (rysowaniem, pisaniem, cięciem nożyczkami, mówieniem)
3) zaburzenia w funkcjonowaniu psychicznym i społecznym: frustracja ponieważ dziecko ciągle jest ostatnie, zawsze coś rozleje lub rozsypie, nie radzi sobie w grach sprawnościowych; stwarzanie wokół siebie nieładu; złe funkcjonowanie w większej grupie osób, wśród natłoku rzeczy; łatwe uleganie przemęczeniu; mniejsza skuteczność życiowa (poczucie bezradności, małej kontroli nad swoim życiem, niekompetencji); kompensowanie trudności wyborem towarzystwa dużo młodszych dzieci lub dorosłych, którymi daje się manipulować, graniem roli przywódcy.
Pamiętajmy, dziecko funkcjonuje optymalnie, gdy wszystkie układy zmysłowe dobrze ze sobą współpracują.

dr. Ryszard Stańczak

Zadławienie jest następstwem zablokowania przepływu powietrza w drogach oddechowych, zazwyczaj przepływ tamuje pokarm lub drobny przedmiot Objawy: gest rękami w kierunku szyi, krztuszenie się słabe nieskuteczne wykrztuszanie, sine zabarwienie skóry drgawki, utrata przytomności
Pierwsza pomoc:
Pamiętaj o tym, że inaczej ratuje się osobę dorosłą, a inaczej dziecko poniżej roku, inaczej osobę przytomną, a inaczej osobę nieprzytomną.
Ratowanie przytomnego dorosłego: przytomnemu poszkodowanemu dokładnie powiedz w jaki sposób chcesz mu pomóc . Stań z tyłu za poszkodowanym. jedną dłoń złóż w pięść i połóż ją na brzuch osoby której chcesz pomóc, gwałtownym ruchem do siebie i ku górze wepchnij pięść w brzuch ratowanego – powinno to spowodować wypchnięcie ciała obcego z dróg oddechowych, jeśli pierwsza próba okaże się nie skuteczna, próbuj do skutku Ratowanie przytomnego dziecka: jeżeli zadławiło się dziecko poniżej roku życia, a jest przytomne, połóż je na swojej ręce twarzą w dół, tak by głowa znajdowała się niżej, uderz kilkakrotnie dłonią w plecy pomiędzy łopatkami ,jeśli ciało obce nie zostało wypchnięte, odwróć dziecko na plecy, trzymając je nadal głową w dół, połóż palce wskazujący i środkowy do mostka poniżej sutków, a następnie kilkakrotnie, gwałtownym ruchem w dół uciśnij mostek na głębokość ok. 2cm, jeżeli w/w sposób nie da żadnego rezultatu spróbuj na przemian poklepywać plecy i naciskać mostek Ratowanie osoby dorosłej nieprzytomnej
Jeżeli dorosły straci przytomność ułóż go na plecach i udrożni drogi oddechowe
Jeżeli poszkodowany nie oddycha rozpocznij sztuczne oddychanie
Jeżeli nie możesz wdmuchnąć powietrza do ust poszkodowanego gwałtownie uciśnij jego brzuch: klęknij nad udami ratowanego i połóż dłonie na jego brzuchu nieco powyżej pępka, gwałtownym ruchem od siebie, w kierunku głowy ratowanego