Mazowsze na pierwszym miejscu w Polsce pod względem skali wykorzystania środków z KPO! W sumie do beneficjentów trafiło ponad 39 mld zł wsparcia z UE. Instytucje i spółki samorządu województwa pozyskały już 1,7 mld zł z tego programu. Kolejnych 5 mld zł trafiło do mazowieckich beneficjentów z regionalnego programu – Fundusze Europejskie dla Mazowsza.
Ostatnie lata to czas intensywnego wydatkowania funduszy unijnych na Mazowszu. Beneficjenci z regionu chętnie sięgają nie tylko po pieniądze w ramach programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027 (FEM), ale także z Krajowego Programu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności ma na celu przyspieszenie odbudowy i wzmocnienie polskiej gospodarki. Dzięki funduszom unijnym z KPO są realizowane inwestycje wspierające rozwój wielu kluczowych sektorów.
– Na Mazowszu podpisano już ponad 142,8 tys. umów z KPO o łącznej wartości ponad 39,3 mld zł. To plasuje region na pierwszym miejscu w Polsce pod względem skali wykorzystania pieniędzy z tego instrumentu finansowego – podkreśla Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. – Istotną część inwestycji, które otrzymały unijne wsparcie, stanowi ochrona zdrowia. Dofinansowaliśmy m.in. modernizację infrastruktury szpitalnej, cyfryzację ochrony zdrowia oraz rozwój zaplecza dydaktycznego i badawczego. Z kolei z programu FEnIKS na Mazowszu realizowane są 104 projekty o łącznej wartości 21,6 mld zł, w tym unijne dofinansowanie stanowi 10,9 mld zł. Dotyczą one m.in. transportu publicznego, infrastruktury drogowej, ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia.
Ze środków z KPO aktywnie korzystają też instytucje i spółki samorządu województwa mazowieckiego. Stanowiska do wirtualnej nauki zawodów, budowa zbiornika wodnego o powierzchni 70 ha, zakup 64 pociągów elektrycznych, zwiększenie cyberbezpieczeństwa szpitali, fundusze na modernizację placówek zdrowia – to tylko wybrane inwestycje realizowane z funduszy unijnych na terenie Mazowsza.
– Aktywnie wspieraliśmy nasze spółki, szpitale i inne jednostki w aplikowaniu o środki z Krajowego Planu Odbudowy, zapewniając wkład własny i promesy finansowe – mówi marszałek Adam Struzik. Jak zauważa marszałek, kolejnym znaczącym źródłem wsparcia dla beneficjentów z naszego regionu jest program Fundusze Europejskie dla Mazowsza. – Ponad 5 mld zł pozyskanych z tego programu to duży zastrzyk dla gospodarki. Od 2021 roku podpisaliśmy już ponad 1,2 tys. umów, dzięki którym rozwijamy nowoczesne usługi społeczne i zdrowotne, podnosimy efektywność energetyczną, inwestujemy w bezpieczeństwo mieszkańców i wspieramy innowacje. Tak wysoki poziom wykorzystania środków, ponad 56 procent, pokazuje, że Mazowsze nie tylko dobrze planuje, lecz także konsekwentnie realizuje projekty – dodaje.
39 mld z Krajowego Programu Odbudowy
Beneficjenci z Mazowsza pozyskali z Krajowego Planu Odbudowy 2021–2027 ponad 39 mld zł, z czego jednostki samorządu województwa mazowieckiego i spółki – już ponad 1,7 mld zł.
Ponad 1 mld zł dla Kolei Mazowieckich
Największe wsparcie z KPO, ponad 1 mld zł, trafiło do Kolei Mazowieckich na zakup elektrycznych zespołów trakcyjnych. Spółka dzięki środkom z UE realizuje rekordowy zakup 75 sztuk nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Koleje Mazowieckie pozyskały dofinansowanie na zakup 64 pojazdów z Krajowego Planu Odbudowy oraz Programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza.
Odbiory zamówionych pojazdów rozpoczną się w II kwartale 2026 r., a ostatni z nich zostanie dostarczony w III kwartale 2027 r. Nowe składy będą jednoprzestrzenne, klimatyzowane, wyposażone w system informacji wizualno‑dźwiękowej i dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz o ograniczonej mobilności. Będą poruszać się z prędkością do 160 km/h.
– Koleje Mazowieckie od 2010 r. efektywnie wykorzystują fundusze europejskie. W tym czasie pozyskaliśmy aż 3,5 mld zł unijnego dofinasowania na zakup i modernizację taboru. Tylko w obecnej perspektywie finansowej 2021–2027 otrzymaliśmy ponad 1,5 mld zł dotacji z programów KPO oraz FEM na zakup 64 pięcioczłonowych EZT FLIRT. Inwestycje w nowoczesne pojazdy szynowe przekładają się na rekordowe wyniki przewozowe. W ubiegłym roku przewieźliśmy ponad 70 mln pasażerów – mówi Rafał Krzemień, członek zarządu, dyrektor finansowy Kolei Mazowieckich.
Ponad 313 mln zł z KPO dla mazowieckich szpitali
Dzięki środkom z KPO do mazowieckich szpitali trafiło w 2025 r. ponad 313 mln zł.
– Fundusze te pozwolą na zakup nowoczesnego sprzętu medycznego, modernizację infrastruktury czy wdrożenie innowacyjnych rozwiązań w diagnostyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych, w tym nowotworów i chorób serca. Największe dotacje dotyczą inwestycji w rozwój cyfryzacji w szpitalach. W sumie na ten cel do mazowieckich szpitali trafi 143 mln zł. Wsparcie dla oddziałów onkologicznych wynosi prawie 93 mln zł, a na oddziały kardiologiczne prawie 78 mln zł – zaznacza Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego.
- Wsparcie dla onkologii
W ramach konkursu Ministerstwa Zdrowia „Rozwój i modernizacja infrastruktury centrów opieki wysokospecjalistycznej” wsparcie w wysokości ponad 92,3 mln zł otrzymały m.in. dwa szpitale prowadzone przez samorząd województwa – Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku oraz Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku.
– Mazowsze utrzymuje swoją silną pozycję zarówno jako adresat, jak i dystrybutor środków europejskich. To właśnie województwo mazowieckie, jako pierwszy region, zaczęło uruchamiać środki europejskie już w kilka tygodni po rozpoczęciu pandemii COVID 19. Nasz program regionalny wspierał placówki ochrony zdrowia, niezależnie od tego, kto był ich organem prowadzącym. Później przyszedł czas na wsparcie naszych placówek ze środków z Krajowego Planu Odbudowy – podkreśla radny województwa Krzysztof Strzałkowski, przewodniczący sejmikowej Komisji Budżetu i Finansów.
Największą dotację otrzymało Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku, które realizuje projekt o wartości 69,74 mln zł. Aż 58,6 mln zł z tej kwoty to środki z KPO. Szpital przeprowadzi modernizację infrastruktury diagnostycznej i leczniczej, dostosuje obiekty do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, wdroży nowoczesne systemy wentylacji i ogrzewania oraz zakupi specjalistyczne oprogramowanie i sprzęt medyczny. Projekt obejmuje także szkolenia personelu i kampanię informacyjną dla pacjentów.
Z kolei Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku zrealizuje projekt o wartości 36,85 mln zł, z czego ponad 33,7 mln zł to pieniądze unijne w ramach KPO. Placówka zakupi m.in. tomograf komputerowy, rezonans magnetyczny, aparaty RTG, stół operacyjny, sprzęt do krioablacji guzów nerek i nowoczesne aparaty do znieczulenia. Inwestycja będzie realizowana w latach 2025–2026.
- Wsparcie dla kardiologii
Środki z KPO trafiły również na oddziały kardiologiczne marszałkowskich szpitali. W ramach dwóch naborów łączne dofinansowanie w wysokości ponad 77,9 mln zł uzyskały Mazowieckie Centrum Rehabilitacji „STOCER”, Mazowiecki Szpital Bródnowski, Specjalistyczny Szpital Wojewódzki w Ciechanowie, Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku, Mazowiecki Szpital Wojewódzki im. św. Jana Pawła II w Siedlcach, Mazowiecki Szpital Specjalistyczny w Radomiu.
Największą dotację otrzymał Mazowiecki Szpital Specjalistyczny w Radomiu – 21,9 mln zł. Dzięki wsparciu możliwa będzie modernizacja pracowni hemodynamiki oraz zakup wyposażenia dla Oddziału Kardiologii, Kardiochirurgii oraz Oddziału Wewnętrznego II i Nadciśnienia Tętniczego.
- Inwestycje w cyfryzację i bezpieczeństwo
Największa transza środków KPO zostanie przeznaczona na zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa w placówkach medycznych i wdrożenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. W sumie12 placówek prowadzonych przez samorząd Mazowsza otrzyma łącznie ponad 143 mln zł na ten cel. Średni poziom wsparcia to 12 mln zł i pozwoli na pokrycie kosztów: wdrożenia AI, cyfryzacji dokumentacji medycznej i rozwoju usług telemetrycznych. Pieniądze z UE trafią do Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku, Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie, Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego, Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. Dzieci Warszawy w Dziekanowie Leśnym, Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie, Mazowieckiego Centrum Rehabilitacji „STOCER”, Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy, Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego im. św. Jana Pawła II w Siedlcach, Szpitala Dziecięcego im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza, Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego w Ostrołęce, Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego w Radomiu oraz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie.
Edukacja na Mazowszu ze wsparciem z KPO
Samorząd województwa mazowieckiego pozyskał 21,5 mln zł z KPO na realizację programu wspierającego rozwój nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie. Projekt jest realizowany przez Departament Edukacji Publicznej i Sportu we współpracy z Agencją Rozwoju Mazowsza S.A. W ramach projektu zakupionych zostanie 20 zestawów mobilnych urządzeń wykorzystujących innowacyjną technologię typu SR – Simulated Reality oraz specjalistyczne oprogramowanie i aplikacje dla 18 zawodów. W wirtualnym świecie możliwe będzie m.in. przeprowadzenie zabiegu stomatologicznego, naprawa silnika czy zaprojektowanie budynku.
Gospodarka wodna ze wsparciem z KPO
Ponad 208 mln zł z KPO zostanie przeznaczonych na inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową oraz na inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich. Środki będą przeznaczone m.in. na budowę i rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej. Z pomocy skorzysta 57 mazowieckich gmin.
Ponad 5 mld zł z UE dla Mazowsza z programu regionalnego
Fundusze Europejskie dla Mazowsza to program wdrażany przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych, a zarządzany przez samorząd województwa mazowieckiego. Środki, którymi dysonuje województwo mazowieckie w ramach tego programu pochodzą z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
W sumie od 2021 r. zostało podpisanych 1 242 umów. Przyznana beneficjentom kwota wsparcia to ponad 5 mld zł. – Udało się zakontraktować już ponad 56,55 proc. środków, co jest zgodne ze średnią krajową. Ogłoszonych zostało 71 naborów, zarówno konkurencyjnych, jak i niekonkurencyjnych. Beneficjenci złożyli 1352 wnioski – wymienia Marcin Wajda, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich.
Największym zainteresowaniem cieszyły się nabory dotyczące m.in. poprawy efektywności energetycznej, wsparcia zakupu sprzętu i infrastruktury zarządzania klęskami i katastrofami oraz z zakresu dofinansowania projektów badawczo-rozwojowych i innowacji. Beneficjenci również chętnie składali wnioski w naborach dotyczących aktywizacji społeczno-zawodowej, usług społecznych, zdrowotnych i na rzecz rodzin oraz wzmocnienia kompetencji uczniów. Od początku okresu programowania do beneficjentów trafiło ponad 1,4 mld zł.
Do największych projektów realizowanych w ramach FEM 2021–2027 należy m.in. inwestycja Kolei Mazowieckich obejmująca zakup łącznie 29 nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT) o wartości ponad 1,5 mld zł, z czego dofinansowanie z UE wyniosło 499 mln zł.
Z kolei województwo mazowieckie realizuje projekt „Mazowsze bez smogu” o wartości przeszło 169 mln zł. Dofinansowanie unijne to ponad 132,2 mln zł. Projekt zakłada stworzenie i utrzymanie sieci specjalistów w obszarze ochrony powietrza i energetyki oraz usprawnienie przepływu informacji między gminami i innymi podmiotami, które działają w tym obszarze.
Dzięki dofinansowaniu z UE w wysokości blisko 100 mln zł powstanie nowa infrastruktura piesza, rowerowa i pieszo-rowerowa na terenie Żyrardowskiego Obszaru Funkcjonalnego, tj. na terenie Żyrardowa oraz gmin Mszczonów, Puszcza Mariańska, Wiskitki i Radziejowice.
Blisko 52 mln zł z UE gmina Raciąż przeznaczy na budowę zbiornika wodnego małej retencji „Kraszewo” na rzece Raciążnicy. W ramach projektu powstanie zbiornik wodny o powierzchni lustra wody 70,3 ha oraz linii brzegowej 75,4 ha. Inwestycja ma zwiększyć możliwości gromadzenia wód powierzchniowych na potrzeby rolnictwa, ograniczyć erozję gleb, a także poprawić walory krajobrazowe i warunki mikroklimatyczne w okolicy. Koszt inwestycji szacuje się na prawie 75 mln zł.
W Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim będzie realizowany projekt dotyczący nowatorskich terapii genowych w leczeniu choroby Parkinsona i innych zaburzeń neurodegeneracyjnych. Wartość projektu to prawie 150 mln zł, a dofinansowanie z UE wynosi prawie 140 mln zł. Projekt został uznany przez Komisję Europejską za działanie realizujące cel Platformy STEP na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy: wspieranie rozwoju lub wytwarzania technologii krytycznych w całej Unii w obszarze biotechnologii.
Więcej informacji z Mazowsza
Realizacja Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w województwie mazowieckim i plany na 2026 rok
Planowane wyłączenia prądu w Powiecie Wołomińskim, Wyszkowskim, Ostrowskim, Węgrowskim i Sokołowskim
Mazowsze wesprze orkiestry z regionu
O polityce spójności UE w Żyrardowie
