Zakończył się ważny etap projektu „Szkoła przyjazna klimatowi 2.0” realizowanego przez Fundację Sendzimira w partnerstwie z Gminą Wołomin. Po warsztatach, konsultacjach i prototypowaniu w terenie powstał raport, który podsumowuje potrzeby, pomysły i preferencje społeczności szkolnej Zespołu Szkół nr 3 w Wołominie.
To ważny dokument, bo wnioski z konsultacji zostaną wykorzystane przy opracowaniu ostatecznego projektu wykonawczego inwestycji planowanej na terenie szkoły.
Projekt tworzony razem ze społecznością szkolną
„Szkoła przyjazna klimatowi 2.0” to projekt, którego celem jest stworzenie wokół ZS nr 3 bardziej zielonej, funkcjonalnej i przyjaznej przestrzeni. Ma ona lepiej odpowiadać na wyzwania związane ze zmianą klimatu, w tym intensywne opady, wysokie temperatury i potrzebę zatrzymywania wody opadowej na terenie szkoły.
Planowane zmiany obejmą trzy części terenu szkoły: przestrzeń od strony południowej przy tarasie klas I-III, dziedziniec wewnętrzny oraz teren przy wejściu do liceum.
Projekt zakłada wprowadzenie rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury, m.in. ogrodów deszczowych, łąk kwietnych, lasu Miyawakiego, nowych nasadzeń, ławek retencjonujących wodę, stref odpoczynku, miejsc do nauki na świeżym powietrzu oraz elementów wspierających bioróżnorodność.
Najpierw warsztaty i diagnoza potrzeb
Zanim powstały koncepcje zagospodarowania terenu, społeczność szkolna została włączona w proces projektowania. W kwietniu odbyły się warsztaty projektowania partycypacyjnego z uczniami i uczennicami, prowadzone w trzech grupach wiekowych: klasy młodsze szkoły podstawowej, klasy starsze szkoły podstawowej oraz liceum.
Uczestnicy wzięli udział w spacerach badawczych, podczas których sprawdzali, jak obecnie wykorzystywany jest teren wokół szkoły. Następnie poznali założenia inwestycji i wspólnie pracowali nad pomysłami zmian.
Już na tym etapie pojawił się ważny wniosek: teren zieleni przy szkole powinien służyć wszystkim uczniom, nie tylko najmłodszym klasom. Starsi uczniowie szkoły podstawowej i licealiści również chcą mieć miejsce, w którym mogą spędzać czas na świeżym powietrzu, odpoczywać, spotykać się i uczyć.
Uczniowie zwracali uwagę na potrzebę większej ilości zieleni, nowych nasadzeń, drzew i krzewów, a także miejsc do siedzenia, aktywności i prowadzenia zajęć poza budynkiem szkoły.
329 osób wzięło udział w badaniu online
Kolejnym etapem było badanie preferencji całej społeczności szkolnej. Trwało ono od 18 maja do 17 czerwca 2026 roku. Uczestnicy mogli głosować za pomocą ankiety elektronicznej.
W badaniu wzięło udział 329 osób:
- 251 uczniów i uczennic Zespołu Szkół nr 3,
- 39 nauczycieli,
- 39 rodziców i opiekunów.
Wśród uczniów było 88 dzieci z klas I-III, 56 uczniów klas IV-VII oraz 107 licealistów.
Społeczność szkolna wybierała między dwiema koncepcjami zagospodarowania terenu. Pierwsza opierała się na miękkich liniach, zaokrągleniach i naturalnych formach. Druga miała bardziej geometryczny charakter, nawiązujący do Minecrafta i pikseli.
Zdecydowana większość uczestników, 76,6 procent, wskazała koncepcję z miękkimi liniami i obłymi formami. Średnia ocena tego wariantu wyniosła 4,13, natomiast wariantu geometrycznego 2,58.
Co najbardziej spodobało się społeczności szkolnej?
W badaniu uczestnicy wskazywali także konkretne elementy, które chcieliby zobaczyć w nowej przestrzeni.
Najczęściej zwracano uwagę na:
- ławki i stoliki do zielonej klasy,
- drewniane przeszkody terenowe,
- zieleń, rabaty, grządki i naturalny charakter terenu,
- miejsca do odpoczynku i relaksu,
- elementy zabawowe wykonane z naturalnych materiałów.
70,8 procent uczestników wskazało, że do otoczenia szkoły najlepiej pasuje drewno naturalne.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się również konkretne rozwiązania przyrodnicze i edukacyjne. 91,2 procent uczestników wskazało wysokie tunele z wikliny, 86,3 procent wybrało gniazdo z gałęzi, a 59,6 procent opowiedziało się za grządką typu key hole garden, czyli rozwiązaniem łączącym uprawę roślin z kompostowaniem.
Wśród propozycji znalazły się także ogród warzywno-owocowy, zakątek mykologiczny, strefa kompostowania oraz schronienia dla ptaków, jeży, owadów zapylających i nietoperzy.
Prototypowanie, czyli sprawdzanie pomysłów w terenie
Ostatnim etapem konsultacji było prototypowanie, które odbyło się 22 czerwca 2026 roku. To praktyczna część procesu, podczas której uczestnicy sprawdzali wybrane rozwiązania bezpośrednio w przestrzeni szkoły.
Uczniowie pracowali w grupach i testowali m.in. ustawienie grządek, boiska oraz ławek retencjonujących wodę. Dzięki temu można było sprawdzić, czy pomysły dobrze wyglądające na planszach rzeczywiście sprawdzą się w codziennym użytkowaniu.
Wnioski były bardzo konkretne. Ławki w kształcie sześciokąta, choć wcześniej zyskały poparcie na etapie koncepcji, w praktyce okazały się mniej funkcjonalne. Uczniowie zdecydowali, że lepiej sprawdzą się ławki prostokątne. Ustalono również, że boisko powinno zostać obrócone o 90 stopni, a zamiast pojedynczych grządek powstanie wydzielony pokój upraw.
Co dalej?
Etap konsultacji i prototypowania został zakończony. Zebrane uwagi, wyniki badania i wnioski z pracy w terenie zostaną wykorzystane przy opracowaniu ostatecznego projektu wykonawczego.
Dzięki temu inwestycja nie powstaje wyłącznie na podstawie założeń projektowych, ale także na podstawie rzeczywistych potrzeb osób, które będą korzystać z tej przestrzeni każdego dnia.
Po realizacji projektu teren przy ZS nr 3 ma stać się miejscem odpoczynku, zabawy, spotkań po lekcjach i prowadzenia zajęć na świeżym powietrzu. Będzie to przestrzeń bardziej zielona, lepiej zatrzymująca deszczówkę, wspierająca bioróżnorodność i bardziej komfortowa w czasie upałów.
Projekt „Szkoła przyjazna klimatowi 2.0” łączy działania inwestycyjne, edukacyjne i partycypacyjne. To przykład, jak można projektować przestrzeń szkolną razem z jej użytkownikami i uczyć odpowiedzialnego podejścia do otoczenia w praktyce.
Wartość projektu i finansowanie
Wartość projektu: 4 305 139,06 zł
Dofinansowanie z Funduszy Europejskich: 3 388 574,95 zł
Projekt realizowany jest przez Fundację Sendzimira w partnerstwie z Gminą Wołomin.
Więcej informacji z Wołomina
Policjanci poszukują właściciela roweru marki Kross
Policjanci z Wołomina odzyskali skradzioną w Czechach Toyotę
Wołomin – Zmiana trasy linii L36 od 13 lipca
Wołomin – Dofinansowanie na aktualizację Planu Adaptacji do zmian klimatu
