Mamy szczyt lata, a w parze z latem idzie większa liczba urazów, w tym oparzeń. Jaka wiedza z zakresu leczenia oparzeń jest niezbędna w praktyce farmaceuty? Warto to sprawdzić, bo niektóre utrwalone wśród aptekarzy przekonania okazują się mitami…
Oparzenie, jakie jest, każdy widzi… Ale czy każdy jest w stanie jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, na czym właściwie polega oparzenie? Warto przypomnieć, że oparzenie powstaje, gdy w krótkim czasie duża ilość energii cieplnej zostanie dostarczona do tkanek skóry. Energia ta nie może być przez skórę absorbowana i rozprowadzona, stąd pojawienie się na skórze odczynu – od łagodnego w postaci zarumienienia i pieczenia, po kolejne etapy, włącznie z podbiegnięciem płynu surowiczego, nazywanym potocznie bąblem. O czym jeszcze – w kontekście oparzeń – należy pamiętać?
Problem wielkiej skali?
Mimo, że o skali występowania oparzeń można mówić tylko szacunkowo, to liczby te robią duże wrażenie. Najbardziej precyzyjne dane – dane amerykańskie – odnotowują ok. 300 000-500 000 wszystkich przypadków oparzeń rocznie (u dzieci i dorosłych). W Polsce szacuje się, że rok do roku oparzeniom ulega ok. 30 000 osób.
Warto również wiedzieć, że aż 90% oparzeń, z którymi mają do czynienia służby ratunkowe, to oparzenia powstałe w domach, czyli – zdawać by się mogło – najbezpieczniejszych warunkach. Szczególne narażenie dotyczy małych dzieci. Niestety, do oparzeń u dzieci często przyczyniają się dorośli. Mówił o tym Jordan Posmyk – ratownik medyczny i prezes zarządu Fundacji „Po oparzeniu” – w 57. odcinku „Kwadransa z farmacją”.
„Mówiąc o tym, że oparzyło SIĘ dziecko, tak naprawdę jest to pewnego rodzaju nadużycie – dlatego, że dziecko samo SIĘ nigdy nie parzy. To nieuwaga i nieroztropność dorosłych prowadzi do tego, że dziecko znalazło się w bezpośredniej bliskości przedmiotu […]. Zawsze trzeba pamiętać o tym, że to my, jako dorośli, zaniedbaliśmy nasze obowiązki, stwarzając zagrożenie wokół dziecka” – podkreślił zaproszony gość.
Edukacja z zakresu prewencji oparzeń wydaje się kluczowym czynnikiem mogącym wpłynąć na zmniejszenie częstości występowania oparzeń u dzieci. Kampania „STOP oparzeniom u dzieci”, której organizatorem jest Fundacja „Po oparzeniu”, to odpowiedź właśnie na tę potrzebę. Rozpoczęła się ona w ubiegłym roku, a w najbliższym czasie nadejdzie jej kolejna odsłona. Inicjatywa ta zwraca szczególną uwagę na problem oparzeń u dzieci od okresu neonatalnego do ok. 8. roku życia. W tym roku, podobnie jak w poprzednim, zorganizowana zostanie tematyczna konferencja, dla której przewiduje się duże zainteresowanie mediów.
Pełna rozmowa do obejrzenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?
Zasada 3 x 15
W odniesieniu do oparzeń – jak i każdego innego schorzenia – najważniejszą kwestią pozostaje profilaktyka. Jednak gdy już dojdzie do uszkodzenia tkanek skóry, wsparcia w jej leczeniu szuka się w aptekach. Jak wygląda właściwe postępowanie z oparzeniem?
Pierwsze 48 godzin od pojawienia się oparzenia to tzw. okres ratunkowy. Pierwsza pomoc zależy przede wszystkim od rozległości i głębokości oparzenia. Jeśli masz do czynienia z oparzeniem obejmującym co najmniej 30% powierzchni ciała i kwalifikujemy je jako oparzenie II lub III stopnia, wtedy jedynym słusznym rozwiązaniem jest przetransportowanie pacjenta do specjalistycznego ośrodka leczenia oparzeń. Niemniej 90% przypadków oparzeń można zaliczyć do nierozległych oparzeń I i II stopnia, które skutecznie leczy się w domu. Więc jak to zrobić – krok po kroku?
W oparzeniach wywołanych czynnikiem chemicznym zacząć należy od mechanicznego usunięcia części widocznych gołym okiem. Niezależnie od typu oparzenia najistotniejszym etapem jest schładzanie poparzonej skóry. Według Europejskiej Rady Resuscytacji, wielu towarzystw naukowych i ekspertów Fundacji „Po oparzeniu” warto to robić zgodnie z zasadą „3 x 15” – przez minimum 15 minut bieżącą wodą o temperaturze ok. 15 stopni Celsjusza z odległości 15 cm. Następnym krokiem jest zastosowanie hydrożelu. Hydrożele można też wykorzystać w sytuacjach, kiedy nie ma się dostępu do bieżącej wody.
Hydrożele to złoty standard
Specjaliści mówią jednym głosem – to hydrożele są najlepszym wyborem w leczeniu oparzeń. Jednak najbardziej sprawdzają się te, które zostały zaprojektowane z myślą o oparzeniach. To profesjonalne produkty, które przejmują funkcję, jaką pełni na początku bieżąca woda – czyli absorbują nadmiar energii cieplnej z tkanek. Właśnie takie postępowanie – a nie schładzanie tkanek poprzez dostarczenie zewnętrznego czynnika chłodzącego – pozwala na efektywną terapię oparzeń.
„Ciągle spotykamy się z sytuacjami, w których zabezpieczenie oparzenia polega na dostarczeniu czynnika chłodzącego – czy to będzie kompres chłodzący na stłuczone stawy, tzw. cold pack, czy okładanie oparzenia lodem bądź też stosowanie różnego rodzaju pianek pod ciśnieniem […]. Te wszystkie metody prowadzą tylko do jednego – wrażenia chłodzenia, a tak naprawdę do wtórnych uszkodzeń tkanek” – powiedział w „Kwadransie” Jordan Posmyk.
Na światowym rynku obecne są 3 typy hydrożeli, które mogą być zastosowane u każdego pacjenta. Można je zastosować niezależnie od wieku i rodzaju oparzenia. Ponadto do ich zalet zalicza się szybkie i skuteczne uśmierzanie bólu, ochronę przed drobnoustrojami oraz minimalizowanie ryzyka powstania zbliznowaceń pooparzeniowych.
Trzeba obalić te mity…
Wśród niektórych pracowników aptek panuje przekonanie, że maść z sulfatiazolem srebrowym jest najlepszą opcją, którą farmaceuta może zarekomendować pacjentowi z oparzeniem. Gość „Kwadransa” nie zgadza się z tym poglądem.
„Wszyscy specjaliści, z którymi mamy kontakt, absolutnie przestrzegają przed stosowaniem tego preparatu – na pewno nie w oparzeniach […]. To jest szalenie niebezpieczne i ciągle pokutuje…” – stwierdził prezes zarządu Fundacji „Po oparzeniu”.
Z jakimi innymi mitami farmaceuta może mieć styczność? Smarowanie oparzonej skóry tłuszczem, jogurtem naturalnym, a nawet… pianką z pantenolem – te metody w świetle najnowszych badań nie są zalecane. Z kolei sposób na poradzenie sobie ze schłodzeniem skóry po poparzeniu parzydełkami meduzy – poprzez oddanie strumienia moczu – nie gwarantuje szczególnych efektów, ponieważ mocznik zawarty w moczu nie ma działania kojącego.
Autor: Daria Frisch
Źródło informacji: Mgr.farm
Fot.: Alexa z Pixabay.com
Więcej wiadomości z Mazowsza
Przełożył tablice rejestracyjne z innego auta, był pijany i bez uprawnień. Grozi mu więzienie
Wszystko zaczęło się od przekroczenia prędkości. Zatrzymany do kontroli drogowej 39-latek miał jednak o wiele więcej ,,za uszami’’ . Był pijany, nie miał prawa jazdy i jechał Mercedesem…
Wypadek na DW626. 77-letnia rowerzystka trafiła do szpitala, droga została zablokowana
Poważne zdarzenie drogowe na drodze wojewódzkiej nr 626 w Stoku w powiecie ostrowskim. W zdarzeniu uczestniczyli 77-letnia rowerzystka oraz 51-letni kierowca Audi. Kobieta odniosła obrażenia i została przewieziona…
Zderzenie z łosiem na terenie gminy Zakrzew
Pamiętajmy, że nawet chwila nieuwagi może doprowadzić do poważnego w skutkach zdarzenia. W rejonach leśnych, w pobliżu pól oraz na drogach przebiegających przez tereny, na których występują dzikie…
Dzikie zwierzęta na drogach. Chwila nieuwagi może doprowadzić do tragedii. Policja apeluje o ostrożność!
Jesień to okres, w którym szczególnie często dochodzi do niebezpiecznych zdarzeń drogowych z udziałem dzikich zwierząt. Szybko zapadający zmrok, ograniczona widoczność oraz wzmożona aktywność zwierząt sprawiają, że kierowcy…
Policja poszukuje świadków wypadku drogowego w Markach
Wydział Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w Wołominie od nadzorem Prokuratury Rejonowej w Wołominie prowadzi postępowanie w sprawie wypadku drogowego do którego doszło w dniu 29 października 2026 roku…
Tragiczny wypadek w Ujrzanowie. Policja apeluje o ostrożność i noszenie odblasków
Do wypadku doszło 5 listopada, chwilę po godzinie 18, w miejscowości Ujrzanów. Ze wstępnych ustaleń policjantów wynika, że 38-letnia kobieta kierująca Peugeotem potrąciła pieszego. Kierująca była trzeźwa. Do…
Potrącenia na przejściach dla pieszych
W czwartek (5 listopada) doszło do dwóch potrąceń, w których dwie osoby zostały ranne. Apelujemy o szczególną ostrożność do wszystkich uczestników ruchu drogowego. Wzajemne poszanowanie praw oraz respektowanie…
Potrącenie pieszej na przejściu dla pieszych w Kozienicach
W czwartek 5 listopada około godziny 13:25 na ulicy Lubelskiej w Kozienicach doszło do potrącenia 44-letniej kobiety przechodzącej przez oznakowane przejście dla pieszych. Poszkodowana z obrażeniami ciała została…
Cztery potrącenia pieszych w ciągu jednej doby na Mazowszu. Jedna osoba zginęła na miejscu
Do czterech potrąceń pieszych doszło w czwartek, 5 listopada, na terenie Mazowsza. Trzy osoby zostały ranne i trafiły do szpitali. Niestety, w jednym ze zdarzeń doszło do tragedii…
„Wypuście mnie, a zniknę i nigdy więcej mnie nie zobaczycie”
Niektórzy, kiedy popadną w tarapaty, próbują ratować się na wszelkie możliwe sposoby. Tak właśnie było w przypadku 47-latka, który najpierw wsiadł za kierownicę swojego auta pod wpływem alkoholu,…
U zatrzymanego do kradzieży hulajnogi policjanci znaleźli narkotyki i prawie pół tysiąca papierosów elektronicznych
27-letniego mężczyznę zatrzymali policjanci z Wydziału Kryminalnego z komisariatu na Targówku w ramach realizacji sprawy do kradzieży hulajnogi elektrycznej skradzionej pod koniec września br. W trakcie czynności w…
Para oszustów zatrzymana przez legionowskich policjantów po próbie ucieczki i kolizji
Dzięki skutecznej pracy legionowskich policjantów udało się zatrzymać dwie osoby, które działając wspólnie i w porozumieniu wyłudzały zaliczki na poczet wykonania usług. Warunkiem była wcześniejsza płatność BLIK na…
Szybka reakcja dzielnicowych pomogła odnaleźć mężczyznę potrzebującego pomocy
Dzielnicowi błyskawicznie zareagowali na informację, z której wynikało, że pewien mężczyzna może potrzebować pomocy i jego życie może być zagrożone. Współpracownicy stracili z nim jakikolwiek kontakt kilka dni…
143 km/h w terenie zabudowanym i 2 promile alkoholu. 36-latek zatrzymany przez pruszkowską drogówkę
93 km/h ponad dopuszczalną prędkość, brak uprawnień do kierowania i 2 promile alkoholu w organizmie – tak wyglądała kontrola drogowa przeprowadzona przez policjantów Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej…
Wołomin i Nowe Lipiny: policja szuka świadków i sprawców szeregu zdarzeń
Policja poszukuje świadków zdarzeń, które miały miejsce w ostatnim czasie na terenie miasta i gminy Wołomin. Osoby posiadające informacje, które mogą przyczynić się do ustalenia sprawców wykroczeń, proszone…
