Piątek, 20 listopada 2026
Dla firm
Historia

Nasze miasta z lotu ptaka. Zaglądamy do archiwów, by zobaczyć powiat sprzed 50 i 65 lat

·
Zielonka z lotu ptaka: 1977 i 2024
Źródło: GUGiK (PZGiK), opracowanie: Życie Powiatu

Państwowy zasób geodezyjny jest dziś w dużej części otwarty. Aktualne ortofotomapy można pobrać bezpłatnie, a w serwisie opendata.geoportal.gov.pl są też skany archiwalnych zdjęć lotniczych. W skorowidzu GUGiK dla powiatu wołomińskiego jest ok. 3,3 tys. klatek z lat 1958–1995. Najstarsze, z 1958 r., obejmują Wołomin, Kobyłkę, Tłuszcz i Jadów; dla Tłuszcza i Jadowa to jedyne archiwalne zdjęcia sprzed 1997 r. Centra Marek i Ząbek najwcześniej sfotografowano w 1972 r., Zielonki w 1974 r., a Radzymina w 1977 r.

Zielonka z lotu ptaka: 1977 i 2024
Zielonka: zdjęcie lotnicze z 30 kwietnia 1977 r. i ortofotomapa z 2024 r. Źródło: GUGiK (PZGiK), opracowanie: Życie Powiatu

Starsze zdjęcia: Luftwaffe, NARA i NCAP

Starsze zdjęcia też istnieją. Niemieckie lotnictwo (Luftwaffe) fotografowało Polskę w czasie wojny. Po wojnie zdjęcia z kodem „GX” trafiły do archiwów: w amerykańskim National Archives (NARA) jest ich ok. 1,2 mln, w brytyjskim National Collection of Aerial Photography (NCAP) ok. 1,5 mln, przy czym zdigitalizowano tylko część, a pełny dostęp jest częściowo płatny. Muzeum Powstania Warszawskiego sprowadziło z NARA ok. 2 tys. zdjęć samej Warszawy i udostępnia je w projekcie „Korzenie miasta”. Zdjęć naszego powiatu, w tym z czasu bitwy pancernej pod Radzyminem i Wołominem (koniec lipca i początek sierpnia 1944 r.), nie znaleźliśmy w żadnym serwisie z wolnym dostępem. Szukamy ich w katalogach NARA i NCAP.

Mapy WIG i dane satelitarne

Do tego dochodzą przedwojenne mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego z lat 30. i europejskie dane satelitarne z programu Copernicus. Z tych źródeł zbudowaliśmy roboczą bazę map powiatu.

Wołomin z lotu ptaka: 1958 i 2024
Wołomin: zdjęcie lotnicze z 1958 r. i ortofotomapa z 2024 r. Źródło: GUGiK (PZGiK), opracowanie: Życie Powiatu

Macie stare zdjęcia? Pokażemy je obok

Macie zdjęcia swoich domów, ulic lub pól z tamtych lat? Napiszcie na redakcja@zyciepw.pl. Najciekawsze opublikujemy obok widoku z lotu ptaka.

Seria „Z lotu ptaka: wtedy i dziś” ukazuje się co tydzień w piątek. Za tydzień: Zielonka 1977 i zdjęcie z napisem „TAJNE”.

Wspólne zasady serii

  • Zdjęcia archiwalne: skany zdjęć lotniczych z Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego (GUGiK), dostępne do pobrania w serwisie opendata.geoportal.gov.pl. Obraz dzisiejszy: ortofotomapa GUGiK z 2024 r.
  • Starą klatkę dopasowaliśmy do dzisiejszej mapy obrotem, skalą i przesunięciem. Kadry pokazują ten sam teren, ale różnice rzędu kilkudziesięciu metrów są możliwe. Czarne pola to margines starej klatki, a zmiany barwy na zdjęciu z 2024 r. to łączenia arkuszy ortofotomapy.
  • Liczby za lata 2001–2024 pochodzą z naszej analizy zdjęć lotniczych z każdego roku. To szacunek, a nie dane urzędowe. Według porównania z GUS model zaniża przyrost budynków (szeregowiec to dla niego jeden budynek, a domu postawionego w miejscu rozebranego nie widzi jako nowego).
  • Podpis zdjęć: „Źródło: GUGiK (PZGiK), opracowanie: Życie Powiatu”.

Skąd te liczby

Liczby budynków, lasu i dróg za lata 1997/2001–2024 pochodzą z automatycznej analizy zdjęć lotniczych GUGiK z każdego roku. Program sprawdzał każdy obrys budynku i każdy 80-metrowy odcinek drogi z bazy BDOT10k i oceniał, czy w danym roku był widoczny. To szacunek: według porównania z GUS (lata 2007/2008–2017) model wychwytuje od 27% do 75% nowych budynków mieszkalnych. Dlatego mówimy o zmianach i proporcjach, a nie o dokładnych liczbach.

Seria „Z lotu ptaka: wtedy i dziś”. To pierwszy odcinek, kolejne co piątek. Wszystkie zdjęcia lotnicze powiatu na jednej mapie: Wehikuł czasu: mapa.

Mieszkasz w powiecie wołomińskim?Dołącz do grupy mieszkańców Życie Powiatu na Facebooku: alerty o utrudnieniach i wyłączeniach prądu, pytania do sąsiadów, polecenia fachowców, zgubione i znalezione. Dołącz do grupy

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *