środa, 4 listopada 2026
Dla firm
Felietony

Edward M. Urbanowski: Odrobina historii

·
Edward M. Urbanowski

Listopad 1981 r. Następuje radykalizacja w niektórych kręgach opozycji i grupach społecznych. Protestują studenci z kilkudziesięciu uczelni w geście solidarności z kolegami z Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu, którzy kwestionują wybór władz rektorskich. Strajkują nauczyciele w Lublinie. Strajk okupacyjny prowadzą studenci Wyższej Szkoły Pożarnictwa w Warszawie.

W tym czasie gen. Jaruzelski na VI Plenum KC PZPR oświadcza: nie sposób utrzymać obecnego stanu społecznego, co może prowadzić do konfrontacji, a nawet stanu wojennego.
Po stronie ?Solidarności? żądano przeprowadzenia demokratycznych wyborów. Straszono rząd, że odrzucenie postulatów ?Solidarności? będzie oznaczać strajk ostrzegawczy, a gdyby on nie przyniósł skutku to strajk generalny. Dodatkowo, by zademonstrować siłę ?Solidarności? jej mazowiecki region postanowił 17 grudnia zorganizować w Warszawie ogromną manifestację społeczną, która miała uczcić poległych w masakrze na Wybrzeżu w 1970 r. Do Warszawy miały dołączyć także inne miasta. Kierownictwo ?Solidarności” liczyło, że władza ulegnie pod naporem społecznym i nie będzie zdolna do zastosowania skutecznych form represji przeciwko takiej masie społecznej.
Kryzysowi społecznemu towarzyszył gigantyczny kryzys gospodarczy spowodowany przede wszystkim polityką gospodarczą dekady 1970-1980. Ciągłe strajki hamowały produkcję. W sklepach brakowało towarów. Ich ceny nie były dostosowane do ich kosztów produkcji. Jednocześnie nie było zgody kierownictwa ?Solidarności? na wprowadzenie podwyżek cen. To wszystko powodowało, że rząd nie był w stanie prowadzić polityki gospodarczej, nie był także w stanie zareagować na pogłębiający się kryzys gospodarczy. Nie był również w stanie spełnić żądań strony związkowej. Wybory, których domagała się ?Solidarność?, nie wchodziły w grę, bo oznaczałyby niechybny koniec PZPR. Natomiast dalsze trwanie w impasie ze związkowcami groziło eskalacją konfliktu, który mógłby doprowadzić do rozruchów w całym kraju. Zatem przy takiej kalkulacji najpewniejszą drogą do pozostania u sterów władzy było wprowadzenie stanu wojennego i zdławienie opozycji poprzez pozbawienie ?Solidarności? przywódców. Tak też wybrał gen. Jaruzelski i zdecydował o wprowadzeniu stanu wojennego. Termin wyznaczono na noc z 12 na 13 grudnia.
?Solidarność? została zaskoczona. W żaden sposób jej działacze nie spodziewali się tak sprawnie zorganizowanej akcji. Tylko nielicznym działaczom opozycji udało się uniknąć aresztowania. Paraliż decyzyjny był kompletny. Stąd akcje strajkowe i protestacyjne były nieliczne i szybko rozbijane przez milicję i wojsko. Jednak w Katowicach doszło do tragicznych wydarzeń. Celem stłumienia strajków w kopalniach ?Manifest Lipcowy? oraz ?Wujek? wykorzystano pluton specjalny ZOMO, który użył broni palnej. W kopalni ?Wujek? na skutek ostrzału zmarło dziewięciu górników, a 25 zostało rannych.
Stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania internowano łącznie 10 131 działaczy związanych z ?Solidarnością?, a życie straciło około 40 osób.
Ocena historyczna tego faktu, paradoksalnie, nie jest dziś jednoznaczna. Dla jednych to początek końca komunizmu dla innych zaś trauma i powód do refleksji, nie zawsze obiektywnych.

 

Więcej informacji z Powiatu Wołomińskiego

Zderzenie Opla i Volkswagena na S8. Trasa w kierunku Białegostoku była całkowicie zablokowana

Zderzenie Opla i Volkswagena na S8. Trasa w kierunku Białegostoku była całkowicie zablokowana

Wieczorne zderzenie dwóch samochodów osobowych sparaliżowało w poniedziałek, 2 listopada, ruch na trasie S8 w powiecie wołomińskim. Na odcinku pomiędzy węzłami Zielonka i Kobyłka, w kierunku Białegostoku, zderzyły…

0 komentarzy
Debata o bezpieczeństwie. Mieszkańcy i służby rozmawiali o codziennych zagrożeniach

Debata o bezpieczeństwie. Mieszkańcy i służby rozmawiali o codziennych zagrożeniach

2 listopada odbyła się debata społeczna poświęcona bezpieczeństwu w mieście, przede wszystkim na problemach, które mieszkańcy dostrzegają w najbliższym otoczeniu, oraz na sposobach reagowania na sytuacje wymagające interwencji…

0 komentarzy
Ząbki – Ogłoszenie o naborze ławników sądowych kadencja 2024-2027

Ząbki – Ogłoszenie o naborze ławników sądowych kadencja 2024-2027

Prezes Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie wystąpił do Rady Miasta Ząbki o przeprowadzenie wyborów na 2 ławników do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do orzekania w sprawach z…

0 komentarzy
Przebudowa DW634 zakończona. Blisko 10 kilometrów trasy po gruntownej modernizacji

Przebudowa DW634 zakończona. Blisko 10 kilometrów trasy po gruntownej modernizacji

Zakończyła się przebudowa drogi wojewódzkiej nr 634, jednej z najważniejszych tras łączących Zielonkę, Kobyłkę i Wołomin z Warszawą. Inwestycja objęła blisko 10 kilometrów drogi i kosztowała ponad 275…

Jeden komentarz
Informacje z Mazowsza

Informacje z Mazowsza

W tym wydaniu programu informacyjnego samorządu województwa mazowieckiego „Informacje z Mazowsza” mówimy m.in. o decyzjach podjętych podczas XXX sesji sejmiku, walce z nielegalnym składowiskiem odpadów w Wołominie, nowym…

0 komentarzy
Groźne zdarzenie pod Tłuszczem! Opel wypadł z drogi i wpadł do rowu. Przód auta kompletnie rozbity

Groźne zdarzenie pod Tłuszczem! Opel wypadł z drogi i wpadł do rowu. Przód auta kompletnie rozbity

Niebezpieczne zdarzenie drogowe w miejscowości Kury w powiecie wołomińskim. W sobotę, 31 października 2026 roku, samochód osobowy marki Opel z nieustalonych przyczyn zjechał z jezdni i znalazł się…

0 komentarzy
Tragedia na torach w Susku Nowym

Tragedia na przejeździe w Jarzębiej Łące. 87-latka zginęła po potrąceniu przez pociąg

Tragiczne zdarzenie na przejeździe kolejowym w Jarzębiej Łące w gminie Tłuszcz. W poniedziałek, 2 listopada, około godz. 11.29, 87-letnia kobieta znalazła się na torowisku mimo opuszczonych zapór. Została…

0 komentarzy
Trzy samochody rozbite w Radzyminie. Kierowca Hondy ujęty po zdarzeniu, kobieta trafiła do szpitala

Trzy samochody rozbite w Radzyminie. Kierowca Hondy ujęty po zdarzeniu, kobieta trafiła do szpitala

Poważne zdarzenie drogowe w Radzyminie w wieczór Wszystkich Świętych. W niedzielę, 1 listopada, w kolizji uczestniczyły trzy samochody osobowe: BMW, Kia i Honda. Łącznie pojazdami podróżowało co najmniej…

0 komentarzy
Trwa akcja żołnierska pamięć

Trwa akcja żołnierska pamięć

Żołnierze 5 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej jak co roku włączyli się w ogólnopolską akcję „Żołnierska Pamięć”. Przed dniem Wszystkich Świętych oraz Narodowym Świętem Niepodległości odwiedzili kilkadziesiąt grobów, mogił i miejsc…

0 komentarzy
Prawie 79 mln zł z UE dla podwarszawskich gmin

Prawie 79 mln zł z UE dla podwarszawskich gmin

Budowa węzła Park&Ride w Zegrzu Południowym i dworca autobusowego w Piasecznie, nowe ścieżki pieszo-rowerowe w gminach Wieliszew i Radzymin oraz na terenie powiatów nowodworskiego i piaseczyńskiego, doposażenie placówek medycznych w…

0 komentarzy