Edward M. Urbanowski: Odrobina historii

Edward M. Urbanowski

Listopad 1981 r. Następuje radykalizacja w niektórych kręgach opozycji i grupach społecznych. Protestują studenci z kilkudziesięciu uczelni w geście solidarności z kolegami z Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu, którzy kwestionują wybór władz rektorskich. Strajkują nauczyciele w Lublinie. Strajk okupacyjny prowadzą studenci Wyższej Szkoły Pożarnictwa w Warszawie.

W tym czasie gen. Jaruzelski na VI Plenum KC PZPR oświadcza: nie sposób utrzymać obecnego stanu społecznego, co może prowadzić do konfrontacji, a nawet stanu wojennego.
Po stronie ?Solidarności? żądano przeprowadzenia demokratycznych wyborów. Straszono rząd, że odrzucenie postulatów ?Solidarności? będzie oznaczać strajk ostrzegawczy, a gdyby on nie przyniósł skutku to strajk generalny. Dodatkowo, by zademonstrować siłę ?Solidarności? jej mazowiecki region postanowił 17 grudnia zorganizować w Warszawie ogromną manifestację społeczną, która miała uczcić poległych w masakrze na Wybrzeżu w 1970 r. Do Warszawy miały dołączyć także inne miasta. Kierownictwo ?Solidarności” liczyło, że władza ulegnie pod naporem społecznym i nie będzie zdolna do zastosowania skutecznych form represji przeciwko takiej masie społecznej.
Kryzysowi społecznemu towarzyszył gigantyczny kryzys gospodarczy spowodowany przede wszystkim polityką gospodarczą dekady 1970-1980. Ciągłe strajki hamowały produkcję. W sklepach brakowało towarów. Ich ceny nie były dostosowane do ich kosztów produkcji. Jednocześnie nie było zgody kierownictwa ?Solidarności? na wprowadzenie podwyżek cen. To wszystko powodowało, że rząd nie był w stanie prowadzić polityki gospodarczej, nie był także w stanie zareagować na pogłębiający się kryzys gospodarczy. Nie był również w stanie spełnić żądań strony związkowej. Wybory, których domagała się ?Solidarność?, nie wchodziły w grę, bo oznaczałyby niechybny koniec PZPR. Natomiast dalsze trwanie w impasie ze związkowcami groziło eskalacją konfliktu, który mógłby doprowadzić do rozruchów w całym kraju. Zatem przy takiej kalkulacji najpewniejszą drogą do pozostania u sterów władzy było wprowadzenie stanu wojennego i zdławienie opozycji poprzez pozbawienie ?Solidarności? przywódców. Tak też wybrał gen. Jaruzelski i zdecydował o wprowadzeniu stanu wojennego. Termin wyznaczono na noc z 12 na 13 grudnia.
?Solidarność? została zaskoczona. W żaden sposób jej działacze nie spodziewali się tak sprawnie zorganizowanej akcji. Tylko nielicznym działaczom opozycji udało się uniknąć aresztowania. Paraliż decyzyjny był kompletny. Stąd akcje strajkowe i protestacyjne były nieliczne i szybko rozbijane przez milicję i wojsko. Jednak w Katowicach doszło do tragicznych wydarzeń. Celem stłumienia strajków w kopalniach ?Manifest Lipcowy? oraz ?Wujek? wykorzystano pluton specjalny ZOMO, który użył broni palnej. W kopalni ?Wujek? na skutek ostrzału zmarło dziewięciu górników, a 25 zostało rannych.
Stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania internowano łącznie 10 131 działaczy związanych z ?Solidarnością?, a życie straciło około 40 osób.
Ocena historyczna tego faktu, paradoksalnie, nie jest dziś jednoznaczna. Dla jednych to początek końca komunizmu dla innych zaś trauma i powód do refleksji, nie zawsze obiektywnych.

 

Więcej informacji z Powiatu Wołomińskiego

Marszałkowie województw za przepisami przejściowymi w opracowaniu programów ochrony powietrza

Marszałkowie województw za przepisami przejściowymi w opracowaniu programów ochrony powietrza

Zanieczyszczenie powietrza to realny problem, z którym od lat walczą samorządy lokalne. Nowa dyrektywa unijna spowoduje jednak, że samorządy staną przed dużym wyzwaniem, [...]
0 komentarzy

Marszałkowie województw jednym głosem ws. zapobiegania nielegalnym składowiskom odpadów

Problem nielegalnych składowisk odpadów występuje w każdym województwie w Polsce. To samorządy województw, wykonując zadania zlecone przez rząd, często są zmuszone do ponoszenia [...]
0 komentarzy

Pękają betonowe płyty na S8. Rusza duża naprawa gwarancyjna, kierowców czekają utrudnienia

Kierowcy korzystający z północnego odcinka trasy S8 muszą przygotować się na wielotygodniowe utrudnienia. W poniedziałek, 21 września, rozpoczną się prace gwarancyjne na jezdni [...]
0 komentarzy

Śmiertelny wypadek w Kurach. Wielka obława zakończona zatrzymaniem 42 – latka

Policjanci Komendy Powiatowej Policji w Wołominie zatrzymali 42-letniego mieszkańca gminy Tłuszcz, podejrzanego o spowodowanie śmiertelnego wypadku drogowego, ucieczkę z miejsca zdarzenia oraz nieudzielenie [...]
0 komentarzy

Wołomin uczcił pamięć Sybiraków. Hołd dla ofiar sowieckich deportacji i represji

17 września w Wołominie odbyły się obchody Światowego Dnia Sybiraka. Mieszkańcy, przedstawiciele samorządu, środowisk kombatanckich oraz placówek oświatowych uczcili pamięć Polaków deportowanych na [...]
0 komentarzy

Nowy parking przy stacji kolejowej w Ząbkach. Prace już trwają

Przy stacji kolejowej w Ząbkach powstaje nowy parking.. Inwestycja realizowana jest od strony Parku Miejskiego im. Szuberta, w bezpośrednim sąsiedztwie jednego z najważniejszych [...]
0 komentarzy

Bezpłatne badanie wzroku w Szewnicy. Obowiązują wcześniejsze zapisy

Mieszkańcy Szewnicy i okolic będą mogli bezpłatnie sprawdzić wzrok oraz dobrać odpowiednie okulary. Mobilny punkt badań pojawi się 25 września na parkingu przy [...]
0 komentarzy
Kobyłka - Hukinol do odbioru w PSZOK

483 zgłoszenia dotyczące dzikich zwierząt w powiecie. Samorząd domaga się jasnych zasad reagowania

Liczba interwencji związanych z dzikimi zwierzętami w powiecie wołomińskim gwałtownie wzrosła. Według danych zebranych przez samorząd w 2026 roku odnotowano już 483 zgłoszenia, [...]
0 komentarzy
Dwa zdarzenia z udziałem motocykli jednego dnia. Strażacy interweniowali w Zielonce i Radzyminie

Dwa zdarzenia z udziałem motocykli jednego dnia. Strażacy interweniowali w Zielonce i Radzyminie

Dwa groźne zdarzenia drogowe z udziałem motocykli odnotowali 16 września strażacy z powiatu wołomińskiego. Do pierwszego doszło na trasie S8 w Zielonce, gdzie [...]
0 komentarzy

Wołomin stanie się stolicą literatury. Rusza VI Festiwal Literacki Znaczenia

Trzy dni spotkań, rozmów, reportażu, historii, poezji, muzyki i wydarzeń angażujących mieszkańców. Już 19 września rozpocznie się VI Festiwal Literacki Znaczenia 2026. Tegoroczna [...]
0 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.