Niepozorne drzwi prowadzą do miejsca, w którym historia Jadowa układa się w opowieść obejmującą kilka stuleci. Muzeum Regionu Jadów imponuje bogactwem zgromadzonych świadectw. Każdy dokument, fotografia i przedmiot odsłania fragment przeszłości miasta oraz okolicznych miejscowości, a lokalne losy niejednokrotnie splatają się tam z wydarzeniami o światowym znaczeniu.
Ekspozycja przybliża dzieje Jadowa od XV wieku. Zwiedzający poznają historię odnalezionego skarbu krzyżackiego, ślady szkockich osadników oraz postacie, których biografie wykraczały daleko poza granice powiatu wołomińskiego. Losy tej niezwykłej społeczności zwróciły nawet uwagę brytyjskiego „The Timesa”.
Jednym z bohaterów muzealnej opowieści jest Stanisław Łapka, urodzony w Borzymach pilot, uczestnik Bitwy o Anglię, dowódca Dywizjonów 302 i 306 oraz kawaler Orderu Virtuti Militari. Jego wojenne doświadczenia zostały przywołane również w filmie „Bitwa o Anglię” z 1969 roku. Biografia Łapki przypomina, że w historii wielkich kampanii wojennych zapisali się także ludzie wywodzący się z niewielkich mazowieckich miejscowości.
Podobny wymiar ma historia Jana Gietka, marynarza pochodzącego z okolic Jadowa. Podczas II wojny światowej służył w Polskiej Marynarce Wojennej. Zginął w 1944 roku na pokładzie ORP „Dragon” u wybrzeży Normandii, uczestnicząc w działaniach wspierających aliancką operację wyzwalania Europy.
Zbiory muzeum nie ograniczają się jednak do wojennych biografii. Dokumentują także dzieje społeczności żydowskiej Jadowa, dramatyczne wydarzenia okresu okupacji, działalność miejscowych lekarzy i społeczników oraz odkrycia archeologiczne. Wśród eksponatów znajdują się przedmioty codziennego użytku, które dziś nabrały wartości świadectwa – opowiadają o domach, zawodach, obyczajach i świecie, którego nie ma już w takim kształcie.
Muzeum prowadzi Jadowskie Stowarzyszenie Historyczne. Jego członkowie nie tylko gromadzą pamiątki, lecz także rekonstruują ich kontekst, docierają do rodzinnych archiwów i przywracają nazwiska osobom, które mogłyby zniknąć z lokalnej pamięci. Ich zaangażowanie sprawia, że zwiedzanie nie przypomina chłodnej lekcji muzealnej, lecz rozmowę z ludźmi, którzy znają historię eksponatów i potrafią wydobyć z nich znacznie więcej niż zapis w katalogu.
Muzeum Regionu Jadów dowodzi, że wartości miejsca nie da się mierzyć powierzchnią sal. O jego znaczeniu decyduje zdolność ocalania historii – tych wielkich, zapisanych w dziejach Europy, i tych pozornie zwyczajnych, przechowywanych przez lata w rodzinnych albumach, szufladach i pamięci mieszkańców.
Więcej informacji z Gminy Jadów
Małe muzeum, wielka historia. Jadów opowiada o losach ludzi, których pamięć sięga daleko poza region
Rodzice najmłodszych dzieci spotkają się w Jadowie. Bezpłatne warsztaty o rozwoju i opiece nad maluchem
Gmina Jadów z dotacją na usuwanie azbestu. Umowa została podpisana w Warszawie
Pilnie poszukiwany człowiek tego sympatycznego wędrowca
