W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Nocny pożar domu jednorodzinnego. Ogień objął dach, strażacy walczyli z ukrytym pożarem konstrukcji
W nocy z 8 na 9 sierpnia 2026 roku strażacy z JRG Nowy Dwór Mazowiecki oraz jednostek OSP zostali zadysponowani do pożaru dwukondygnacyjnego
[...]
0 komentarzy
Jechał 107 km/h w obszarze zabudowanym. Stracił prawo jazdy i dostał 3000 zł mandatu
33-letni mężczyzna został zatrzymany przez policjantki z grójeckiej drogówki po tym, jak w obszarze zabudowanym blisko swojego miejsca zamieszkania jechał z prędkością 107
[...]
0 komentarzy
Pożar samochodu w Palmirach. Auto stanęło w ogniu, strażacy gasili je na drodze
W piątek, 7 sierpnia, około godziny 15:00 w miejscowości Palmiry doszło do pożaru samochodu osobowego. Na miejsce zadysponowano dwa zastępy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej z
[...]
0 komentarzy
Pijany kierowca zatrzymany przez mińskich policjantów. Badanie wykazało ponad 3 promile alkoholu
Funkcjonariusze podczas pełnienia służby na jednej z ulic Mińska Mazowieckiego zatrzymali do kontroli drogowej samochód marki Toyota, którym kierował 47-letni mężczyzna. Szybko okazało
[...]
0 komentarzy
S8 pod Radzyminem: litewska ciężarówka ważyła za dużo, a część ładunku nie była zabezpieczona
Kierowca litewskiej ciężarówki nie zabezpieczył połowę przewożonych desek na paletach. Ładunku było też za dużo. To spowodowało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
[...]
0 komentarzy
Nocny pożar domu w Helenowie. Służby ruszyły na ul. Witosa, na miejscu kilka zastępów straży
Nocny alarm w gminie Wołomin. W piątek, 7 sierpnia 2026 roku, o godzinie 22:26 strażacy zostali zadysponowani do pożaru domu w miejscowości Helenów
[...]
0 komentarzy
Nocny pożar domu w Makowie. Ogień strawił poddasze, na miejscu pracowały liczne zastępy straży
Dramatyczna akcja gaśnicza w miejscowości Maków przy ul. Skaryszewskiej. W środę, 6 sierpnia 2026 roku, po godzinie 20:00 służby zostały zadysponowane do pożaru
[...]
0 komentarzy
Rozbite auta, uszkodzone ogrodzenie i nocna akcja służb w Kobyłce
W piątek, 7 sierpnia 2026 roku, w Kobyłce doszło do groźnie wyglądającego zdarzenia drogowego z udziałem dwóch samochodów osobowych. Na miejsce skierowano strażaków
[...]
0 komentarzy
Niebezpieczne zdarzenia na DK61 w miejscowości Strzyże
W miejscowości Strzyże gm. Pokrzywnica na DK61 doszło do groźnie wyglądającego zdarzenia drogowego z udziałem dwóch samochodów osobowych i pojazdu ciężarowego. Jedna osoba
[...]
0 komentarzy
Niewybuch w lesie, zachowaj ostrożność i natychmiast powiadom służby
Spacer po lesie, grzybobranie czy prace polowe mogą zakończyć się niespodziewanym odkryciem. Na terenie powiatu łosickiego doszło do ujawnienia niewybuchu pochodzącego najprawdopodobniej z
[...]
0 komentarzy
Hulajnoga to nie zabawka. W Radomiu i powiecie już 13 wypadków i 15 kolizji
Policjanci każdego dnia dbają o bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego, w tym kierujących jednośladami. Hulajnogi elektryczne są popularnym i szybkim środkiem transportu jednak,
[...]
0 komentarzy
Groźne zderzenie na DW615 pod Ciechanowem. Dwie osoby trafiły do szpitala, ruch odbywał się wahadłowo
Poważne utrudnienia wystąpiły na drodze wojewódzkiej nr 615 w rejonie miejscowości Pawłowo. Doszło tam do zdarzenia drogowego z udziałem dwóch pojazdów – Peugeota
[...]
0 komentarzy
Hulajnoga elektryczna to nie zabawka. W tym roku już 19 kolizji i 2 wypadki
Hulajnogi elektryczne stały się popularnym i wygodnym środkiem transportu, szczególnie wśród młodych osób. Niestety wraz z ich rosnącą popularnością dochodzi również do zdarzeń
[...]
0 komentarzy
Pożar mieszkania w Nowym Dworze Mazowieckim. Ewakuowano mieszkańców i zwierzęta
Groźny pożar wybuchł wieczorem w budynku wielorodzinnym w Nowym Dworze Mazowieckim. Ogień objął mieszkanie na trzecim piętrze, a klatka schodowa została silnie zadymiona.
[...]
0 komentarzy
Nocny pożar domu w Jabłonnie. Ogień objął drewniany budynek mieszkalny
W środku nocy w Jabłonnie doszło do groźnego pożaru budynku jednorodzinnego. Zgłoszenie o pożarze instalacji elektrycznej w domu przy ul. Bliskiej wpłynęło do
[...]
0 komentarzy