W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Tymczasowy areszt dla 40-latka podejrzanego o handel ludźmi. Policjanci uwolnili więzioną kobietę
Otwoccy policjanci uwolnili obywatelkę Kenii, która była przetrzymywana wbrew własnej woli w jednym z lokali na terenie Otwocka. W sprawie zatrzymano 40-letniego mężczyznę, któremu przedstawiono zarzut handlu ludźmi.…
Blisko 32 gramy narkotyków w domu mieszkańca Starych Lipin. Mężczyzna usłyszał zarzuty
Ponad 29 gramów mefedronu i ponad 3 gramy marihuany zabezpieczyli policjanci Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Wołominie podczas przeszukania jednego z domów w miejscowości Stare Lipiny. W…
Ogień pojawił się podczas jazdy. Peugeot zapalił się na ul. Dąbrowskiego w Kobyłce
Niebezpieczne zdarzenie w Kobyłce. W piątek wieczorem, 6 listopada, podczas jazdy Peugeotem kierowca poczuł charakterystyczny zapach spalonego plastiku. Zatrzymał samochód, a chwilę później w rejonie deski rozdzielczej pojawił…
Dachowanie Nissana w Zawiszynie. Auto wypadło z drogi i zatrzymało się na dachu
Groźnie wyglądające zdarzenie drogowe w Zawiszynie w powiecie wołomińskim. W piątek, 6 listopada, po godzinie 17.30 kierujący Nissanem stracił panowanie nad samochodem, zjechał z jezdni do rowu, a…
Groźny wypadek w Ząbkach. Kobieta zakleszczona w Mazdzie, na miejsce wezwano LPR
Poważny wypadek na skrzyżowaniu ulic Górnośląskiej i Sobieskiego w Ząbkach. Zderzyły się BMW i Mazda, którymi podróżowało łącznie sześć osób, w tym 8-letnie dziecko. 47-letnia pasażerka Mazdy została…
Poważny wypadek na wyjeździe z Płocka. Trzy osoby w szpitalu, 63-letnia kobieta w ciężkim stanie
Bardzo poważny wypadek na jednym z głównych wyjazdów z Płocka. W niedzielę rano, 8 listopada, na skrzyżowaniu ulic Wyszogrodzkiej i Parcele zderzyły się Honda i Volvo. Do szpitala…
Poważny wypadek na obwodnicy Teresina. 13-latkę zabrał śmigłowiec LPR
Groźny wypadek na obwodnicy Teresina w Elżbietowie. W piątkowy wieczór zderzyły się tam dwa samochody osobowe – Opel Astra i Audi 80. Pojazdami podróżowały trzy osoby. Najpoważniej poszkodowana…
Złodziejski duet zatrzymany do kradzieży hulajnogi elektrycznej
Policjanci z Wydziału Kryminalnego komisariatu na Targówku zatrzymali dwie osoby do kradzieży hulajnogi elektrycznej o wartości 2500 złotych. W trakcie podjętych działań kryminalni odzyskali skradzioną hulajnogę, którą para…
Włamał się do domu i ukradł biżuterię wartą 13 tysięcy złotych. 43-latek zatrzymany przez nowodworskich kryminalnych
Policjanci Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Nowym Dworze Mazowieckim ustalili i zatrzymali 43-letniego mieszkańca powiatu sochaczewskiego, podejrzanego o kradzież z włamaniem do domu jednorodzinnego w Kosewku. Łupem…
Grupa SPEED zatrzymała kolejnego kierowcę z sądowym zakazem. Usłyszał wyrok w ciągu 48 godzin
Kolejny kierowca, który zlekceważył sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, został zatrzymany przez mławskich policjantów z grupy SPEED. 36-letni mieszkaniec Mławy wsiadł za kierownicę pomimo obowiązującego go zakazu prowadzenia wszelkich…
Zderzenie trzech samochodów na DK 63. Dwie osoby trafiły do szpitala
Na drodze krajowej nr63 w Kowiesach doszło do zderzenia trzech samochodów osobowych. Ze wstępnych ustaleń wynika, że kierująca Volkswagenem, najprawdopodobniej chcąc uniknąć kolizji z ciągnikiem rolniczym, zjechała na…
Przełożył tablice rejestracyjne z innego auta, był pijany i bez uprawnień. Grozi mu więzienie
Wszystko zaczęło się od przekroczenia prędkości. Zatrzymany do kontroli drogowej 39-latek miał jednak o wiele więcej ,,za uszami’’ . Był pijany, nie miał prawa jazdy i jechał Mercedesem…
Wypadek na DW626. 77-letnia rowerzystka trafiła do szpitala, droga została zablokowana
Poważne zdarzenie drogowe na drodze wojewódzkiej nr 626 w Stoku w powiecie ostrowskim. W zdarzeniu uczestniczyli 77-letnia rowerzystka oraz 51-letni kierowca Audi. Kobieta odniosła obrażenia i została przewieziona…
Zderzenie z łosiem na terenie gminy Zakrzew
Pamiętajmy, że nawet chwila nieuwagi może doprowadzić do poważnego w skutkach zdarzenia. W rejonach leśnych, w pobliżu pól oraz na drogach przebiegających przez tereny, na których występują dzikie…
Dzikie zwierzęta na drogach. Chwila nieuwagi może doprowadzić do tragedii. Policja apeluje o ostrożność!
Jesień to okres, w którym szczególnie często dochodzi do niebezpiecznych zdarzeń drogowych z udziałem dzikich zwierząt. Szybko zapadający zmrok, ograniczona widoczność oraz wzmożona aktywność zwierząt sprawiają, że kierowcy…
