Wojewoda mazowiecki zareagował na sygnały dotyczące schroniska w Sobolewie już pod koniec listopada 2025 r. Niezwłocznie wystąpiono o wyjaśnienia do służb weterynaryjnych oraz uruchomiono kontrolę doraźną w Urzędzie Gminy Sobolew, które nie wskazywały na złą sytuację zwierząt w schronisku w gminie Sobolew.
W Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w Garwolinie trwają czynności kontrolne GIW i to Główny Lekarz Weterynarii dokona oceny merytorycznej pracy tych inspektorów. Następnie przekaże dokładne wyjaśnienia wojewodzie, który mógł zostać wprowadzony w błąd na temat rzeczywistej sytuacji w tym schronisku.
Rozdział kompetencji
Działania wojewody mazowieckiego w sprawie schroniska dla zwierząt w gminie Sobolew były ściśle determinowane przez zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), która obliguje organy administracji publicznej do działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Należy podkreślić, że zapobieganie bezdomności zwierząt oraz zapewnienie im opieki stanowi zadanie własne gminy. Wojewoda natomiast w ramach swoich kompetencji nie może przeprowadzać kontroli w schroniskach dla bezdomnych zwierząt.
Jego nadzór nad samorządem w tym obszarze jest ustawowo ograniczony wyłącznie do kryterium zgodności z prawem. Nie może on ingerować w zapisy gminnych programów opieki, takie jak wybór konkretnego podmiotu świadczącego usługi, nie dysponuje także środkami na dofinansowanie tego programu. W jego kompetencjach leży natomiast nadzór nad prawidłowością zawierania umów w określonych obszarach. Jego kompetencje obejmują także nadzór finansowy nad Wojewódzką Inspekcją Weterynarii, nadzór merytoryczny nad tą instytucją prowadzi Główny Inspektorat Weterynarii. Korzystając z tych kompetencji pojęto szereg kroków, aby sprawdzić sytuację w schronisku dla zwierząt w gminie Sobolew.
Dynamika zgłoszeń i reakcja Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie
Analiza korespondencji wpływającej od 2018 roku do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie wskazała, że do końca 2023 roku wpłynęło kilkanaście zgłoszeń na temat sytuacji w schronisku w gminie Sobolew. Natomiast do listopada 2025 roku, sprawa schroniska w Sobolewie nie była przedmiotem licznych zgłoszeń. W całym 2024 roku wpłynął tylko jeden e-mail, na który udzielono pisemnej odpowiedzi wskazującej organy właściwe merytorycznie. W 2025 roku, do listopada, odnotowano dwa sygnały (w czerwcu i w lipcu, w tym jeden anonimowy), które zgodnie z kompetencjami zostały niezwłocznie przekierowane do Urzędu Gminy Sobolew oraz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Garwolinie.
Dopiero od 23 listopada 2025 roku do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie zaczęło wpływać więcej niepokojących wiadomości, co stało się podstawą do zwrócenia się z prośbą o wyjaśnienia do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Siedlcach, a także do natychmiastowego uruchomienia kontroli doraźnej w Gminie Sobolew w zakresie posiadanych przez wojewodę uprawnień.
Podjęte kontrole i weryfikacja nadzoru weterynaryjnego
Pod koniec listopada 2025 r., wojewoda wystąpił o szczegółowe wyjaśnienia do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii (WIW). Otrzymane dokumenty, zawierające wielostronicowe opisy wcześniejszej kontroli nadzorczej nad schroniskiem, w tym nad pracą wykonywaną przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii, wskazywały, że sytuacja w Sobolewie nie jest alarmująca.
Kontrole nie wykazały przypadków znęcania się czy głodzenia zwierząt, wśród nieprawidłowości ujawniano np. uszkodzenia boksów, bud, niekompletny system elektroniczny, czy zbyt niską temperaturę w izolatce i za małe maty dezynfekcyjne. Jeszcze w protokołach z kontroli w dniach 12-13 stycznia 2026 r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii raportował, że psy są w dobrej i bardzo dobrej kondycji i nie posiadają widocznych ran. Otrzymany przez wojewodę raport z kontroli w schronisku w gminie Sobolew w dniu 21 stycznia 2026 r. nie wskazywał na żadne naruszenia w tym obszarze.
Obecnie Wojewoda nie otrzymał jeszcze pełnych wyjaśnień od Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Garwolinie, ponieważ w jednostce tej trwają czynności kontrolne Głównego Inspektoratu Weterynarii.
Wojewoda po zebraniu wszystkich informacji zwróci się do Głównego Inspektoratu Weterynarii o ocenę merytoryczną działań inspektorów i oczekuje dogłębnego wyjaśnienia sprawy, gdyż bazując na ich wcześniejszych opiniach, mógł nieumyślnie wprowadzić opinię publiczną w błąd raportując w styczniu, że w schronisku w gminie Sobolew nie stwierdzono żadnych naruszeń w trakcie kontroli przeprowadzonej na prośbę Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w styczniu 2026 roku.
Dodatkowo jeszcze w 2025 roku (w dniach 1-11 grudnia) wojewoda mazowiecki przeprowadził kontrolę doraźną w Urzędzie Gminy Sobolew, badając prawidłowość wykonywania przez wójta zadań z zakresu administracji rządowej, w tym procesu wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie schroniska. Wójt został zobowiązany do wyeliminowania stwierdzonych wówczas uchybień formalnoprawnych.
Rekomendacje od Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii na przyszłość
W oparciu o doświadczenia w schronisku dla zwierząt w gminie Sobolew, Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii sformułował na prośbę wojewody mazowieckiego kluczowe rekomendacje systemowe mające na celu uszczelnienie nadzoru np.: wprowadzenie powszechnego obowiązku trwałego oznakowania (chipowania) wszystkich psów i kotów – z jasno określonym terminem realizacji oraz sankcjami administracyjnymi za niewykonanie, jak również utworzenie jednej, centralnej i obowiązkowej, ogólnokrajowej bazy danych mikroczipów prowadzonej przez podmiot publiczny. Rekomendacje obejmują także uporządkowanie w przepisach statusu tzw. „kotów wolno żyjących” poprzez doprecyzowanie kategorii i odpowiedzialności za opiekę, wprowadzenie ram prawnych współpracy wolontariuszy ze schroniskami, doprecyzowanie i ujednolicenie mierzalnych kryteriów dobrostanu zwierząt w schroniskach oraz rozważenie zmiany modelu funkcjonowania schronisk: od rejestracji do systemu uprzedniego zatwierdzania działalności przez Powiatowego Lekarza Weterynarii przed przyjęciem pierwszych zwierząt. Pełna lista rekomendacji znajduje się w załączniku i zostanie przekazana Głównemu Lekarzowi Weterynarii.
Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt trzeba uchwalić do końca marca
Wojewoda zwrócił się do wszystkich gmin na Mazowszu o przekazanie informacji, z którymi podmiotami prowadzącymi schroniska dla zwierząt mają obecnie podpisane umowy.
Jednocześnie przypomniał im o trwającym procesie legislacyjnym na poziomie lokalnym. Do 1 lutego gminy miały obowiązek przekazać projekty programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi do zaopiniowania lokalnym organizacjom społecznym zajmujących się ochroną zwierząt. Natomiast rady gmin muszą uchwalić te programy do końca marca. Zapowiada też, że służby prawne urzędu wojewódzkiego poddadzą je rygorystycznej analizie pod kątem zgodności z prawem.
Apel o merytoryczną debatę
Wojewoda mazowiecki zwraca uwagę, że silne emocje towarzyszące sprawie warunków panujących w schroniskach dla zwierząt nie mogą być przyzwoleniem na mowę nienawiści, groźby karalne czy wyzwiska w przestrzeni publicznej kierowane pod adresem aktywistów, urzędników czy pracowników inspekcji.
„Rozumiemy niepokój obywateli i osób zaangażowanych w pomoc zwierzętom oraz podzielamy przekonanie, że dobrostan zwierząt musi być bezwzględnie chroniony – mówi Mariusz Frankowski, wojewoda mazowiecki. – Zależy nam, aby wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione rzetelnie i transparentnie, z szacunkiem dla emocji społecznych i dla osób, które alarmowały w tej sprawie, a przede z troską o zwierzęta.”
Luiza Jurgiel-Żyła – rzeczniczka prasowa wojewody mazowieckiego
Więcej informacji z Mazowsza
Ferie zakończone przysięgą wojskową
Działania nadzorcze wojewody mazowieckiego w sprawie schroniska w Sobolewie były podejmowane od listopada 2025 roku
Mazowsze stawia na aktywność i integrację seniorów
Planowane wyłączenia prądu w Powiecie Legionowskim i Nowodworskim
