Ponad 100 dziennikarzy, ekspertów, wydawców i medioznawców spotkało się w Warszawie na III Kongresie Mazowieckich Mediów Lokalnych. Uczestnicy debatowali o przyszłości lokalnego dziennikarstwa w obliczu dezinformacji, dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych i zmieniających się oczekiwań odbiorców.
Tegoroczna edycja kongresu, zorganizowana w przestrzeni „Małej Warszawy”, stawiała przede wszystkim na praktykę. Prelegentami, jak we wcześniejszych latach, byli doświadczeni dziennikarze, specjaliści z dziedziny medioznawstwa, teoretycy komunikacji społecznej śledzący rynek medialny w Polsce i na świecie, a zarazem praktycy od lat działający na rynku polskich mediów.
Kongres otworzyła Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego, która podkreśliła informacyjną i kontrolną rolę mediów. – W dobie dezinformacji i niezwykle szybkiego przepływu informacji media lokalne stają się miejscem, w którym mieszkańcy mogą znaleźć rzetelne, sprawdzone i wiarygodne wiadomości. To właśnie lokalni dziennikarze są najbliżej spraw, które bezpośrednio dotyczą społeczności, dlatego ich praca ma dziś szczególną wartość. Od jakości lokalnego dziennikarstwa zależy nie tylko poziom debaty publicznej, ale także zaufanie mieszkańców do instytucji i procesów demokratycznych.
Wśród prelegentów i panelistów kongresu znaleźli się m.in. prof. dr hab. Dariusz Kuźmina, dziekan Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, dr Tomasz Miłkowski, przewodniczący Zarządu Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczpospolitej Polskiej, Patryk Ślęzak, członek zarządu Stowarzyszenia Mediów Lokalnych oraz współzałożyciel Klastra Mediów Lokalnych, Artur Iniarski, redaktor „Pulsu Ciechanowa”, Krzysztof Grodek, zastępca redaktora naczelnego „Gazety Powiatowej”, oraz Mariusz Kozak, twórca popularnego profilu w mediach społecznościowych „Kozacka Warszawa”.
Nowością tegorocznej edycji były rozbudowane warsztaty poświęcone najważniejszym wyzwaniom współczesnego dziennikarstwa, które poprowadzili Paweł Szczyrek oraz Paweł Nowacki i Jarosław Śliżewski.
AI nową maszyną do pisania?
Do takiej funkcji sztucznej inteligencji próbował przekonać zebranych dziennikarzy podczas pierwszego warsztatu Paweł Szczyrek, marketing manager, team leader w agencji marketingowej Ideo Force, wykładowca kilku uczelni wyższych, projektant chatbotów i automatyzacji opartych o AI, członek Grupy Roboczej AI przy Ministerstwie Cyfryzacji. Wykorzystanie odpowiednich narzędzi i nauczenie AI przydatnych umiejętności może pomóc dziennikarzom w codziennej pracy.
– Uwolnione w ten sposób zasoby i czas można przeznaczyć na odkrywanie tego, co jest naprawdę ważne w pracy dziennikarza: szukanie i zgłębianie nowych tematów – zaznaczył Paweł Szczyrek.
Podczas warsztatu zebrani dowiedzieli się m.in. tego, jak prezentować treści na stronach internetowych, by być cytowanym przez AI, poznali szerokie możliwości, które w pracy dziennikarza daje sztuczna inteligencja, m.in. zamienianie treści pisanych na dźwięki itp.
Czy media lokalne wygrają walkę o uwagę odbiorców?
Według danych Polskich Badań Czytelnictwa średnia sprzedaż dzienników regionalnych w Polsce w pierwszym kwartale 2026 roku wyniosła 2766 egzemplarzy, co oznacza spadek o 16 proc. w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Jednocześnie rośnie znaczenie mediów cyfrowych. Lokalne i regionalne portale internetowe oraz ich profile w mediach społecznościowych przyciągają coraz większą publiczność. Na Mazowszu działają serwisy, które miesięcznie odwiedza ponad pół miliona unikatowych użytkowników.
Czy lokalne media znalazły skuteczny sposób na budowanie zasięgu i utrzymanie zainteresowania odbiorców w zmieniającej się rzeczywistości? Jak łączyć rosnącą popularność w internecie z wiarygodnością, zaangażowaniem społeczności i stabilnym modelem biznesowym? O wyzwaniach i szansach stojących przed lokalnymi redakcjami rozmawiali uczestnicy panelu „Nowe modele dla mediów lokalnych. Jak budować zasięg, zaufanie i przychody?” Patryk Ślęzak ze Stowarzyszenia Mediów Lokalnych, Artur Iniarski, redaktor „Pulsu Ciechanowa”, Krzysztof Grodek z „Gazety Powiatowej” oraz Mariusz Kozak, twórca popularnego profilu w mediach społecznościowych „Kozacka Warszawa”.
Na początku panelu jego uczestnicy zastanawiali się nad przyszłością prasy drukowanej. Artur Iniarski podkreślał, że w lokalnych społecznościach wydania papierowe wciąż cieszą się dużym zaufaniem, także ze strony reklamodawców. Jego zdaniem właśnie ta wiarygodność sprawia, że prasa drukowana nadal będzie odgrywać ważną rolę na rynku.
Podobne stanowisko przedstawił Mariusz Kozak, twórca internetowy. – Nie wyobrażam sobie mediów bez prasy lokalnej – zaznaczył.
Patryk Ślęzak przekonywał z kolei, że media lokalne powinny myśleć o swojej działalności przede wszystkim przez pryzmat marki i obecności w wielu kanałach komunikacji. – Powinniśmy działać wielokanałowo, łącząc prasę papierową, portale internetowe i media społecznościowe. Pozwala to na skuteczne dotarcie do różnych grup odbiorców i budowanie trwałych relacji z lokalną społecznością – wskazywał. Zwrócił również uwagę na potrzebę większego zaangażowania państwa we wspieranie rzetelnych i wiarygodnych mediów lokalnych.
Zdaniem Krzysztofa Grodka przyszłość prasy drukowanej może być związana z publikacją treści premium. Jak zauważył, papier stwarza dobre warunki do prezentowania pogłębionych, wartościowych materiałów, za które odbiorcy są gotowi płacić. Taki model może stać się jednym ze sposobów skutecznej monetyzacji wysokiej jakości dziennikarstwa lokalnego.
Paneliści poświęcili również wiele uwagi sztucznej inteligencji i jej wpływowi na przyszłość mediów. Krzysztof Grodek podkreślał, że AI może znacząco usprawnić pracę redakcji, automatyzując część procesów i pomagając w porządkowaniu oraz analizie treści. Zaznaczył jednak, że technologia nie zastąpi dziennikarza w najważniejszych aspektach jego pracy. – Sztuczna inteligencja może pomóc w optymalizacji codziennych zadań, ale nie zadzwoni na policję, nie porozmawia ze świadkami i nie zweryfikuje informacji u źródła – mówił.
Zdaniem Patryka Ślęzaka współczesne dziennikarstwo musi nauczyć się funkcjonować w rzeczywistości, w której AI staje się jednym z podstawowych narzędzi pracy. Jak podkreślał, kluczowe jest nie tylko wykorzystywanie nowych technologii, ale również stworzenie jasnych zasad regulujących ich użycie. Zwrócił uwagę na rolę państwa w określeniu odpowiedzialności za wykorzystanie przez modele AI treści tworzonych przez media oraz wypracowaniu mechanizmów wynagradzania wydawców za korzystanie z ich materiałów.
Na szanse i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją wskazywał również Artur Iniarski. Jego zdaniem AI może pomóc w porządkowaniu informacji, analizie danych i przyspieszeniu pracy redakcyjnej, jednak nie powinna zastępować dziennikarzy w tworzeniu autorskich materiałów.
Podobną opinię wyraził Mariusz Kozak, który zauważył, że korzystanie ze sztucznej inteligencji w codziennej pracy twórców internetowych staje się standardem. Jednocześnie zwrócił uwagę, że w świecie cyfrowym o sukcesie nadal decydują cechy, których technologia nie jest w stanie zastąpić. – W internecie liczy się styl, osobowość i autentyczność. Takich twórców wybierają odbiorcy – zaznaczył.
Na zakończenie debaty uczestnicy zastanawiali się, w jaki sposób media mogą budować i wzmacniać zaufanie odbiorców. Krzysztof Grodek podkreślał, że media lokalne, działające najbliżej mieszkańców, mają dziś szczególną przewagę wynikającą ze znajomości lokalnych spraw i poczucia odpowiedzialności za publikowane treści. – W czasach, gdy dezinformacja stała się jednym z największych wyzwań dla przestrzeni publicznej, media lokalne stają się synonimem wiarygodności. Nasi odbiorcy wiedzą, że znajdą u nas sprawdzone informacje dotyczące ich najbliższego otoczenia – mówił.
Z tą opinią zgodził się Patryk Ślęzak, który wskazywał, że wiarygodność jest dziś jednym z najcenniejszych kapitałów lokalnych redakcji i może stanowić fundament ich dalszego rozwoju. Zwrócił jednak uwagę, że media lokalne działają przy ograniczonych zasobach kadrowych, co utrudnia przygotowywanie pogłębionych materiałów i długotrwałych śledztw dziennikarskich. Tymczasem właśnie rzetelne i kompleksowe opracowywanie tematów pozwala budować zaufanie odbiorców.
O znaczeniu wiarygodności mówił również Artur Iniarski, podkreślając, że jest ona kluczowa nie tylko w relacjach z czytelnikami, ale także z reklamodawcami. – Ma to szczególne znaczenie w przypadku prasy bezpłatnej, której model funkcjonowania w dużej mierze opiera się na zaufaniu partnerów biznesowych i lokalnej społeczności – zaznaczył.
Z kolei Mariusz Kozak przekonywał, że jego sposobem na budowanie relacji z odbiorcami jest przede wszystkim autentyczność. – Nie zastanawiam się nad tym, jak zdobyć zaufanie. Pokazuję Warszawę taką, jaka jest, nie kreuję rzeczywistości. Odbiorcy znają moje poczucie humoru i wiedzą, czego mogą się po mnie spodziewać – podsumował.
Jak skutecznie walczyć z dezinformacją?
Odpowiedź na to pytanie poznali uczestnicy drugiego warsztatu zatytułowanego „Media lojalne a dezinformacja i inne zagrożenia wpływające na odporność społeczności lokalnej”. Poprowadzili je Paweł Nowacki, niezależny konsultant rynku mediów, specjalizujący się w budowaniu i rozwijaniu modeli subskrypcyjnych online, były zastępca redaktora naczelnego ds. online „Dziennika Gazety Prawnej”, oraz Jarosław Śliżewski, menedżer z wieloletnim doświadczeniem w gazetach, portalach i radiu w Polsce i regionie Europy Środkowo-Wschodniej, konsultant w organizacjach filantropijnych, firmach doradczych i Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju, były dziennikarz „Gazety Wyborczej”.
Uczestnicy warsztatów dowiedzieli się m.in. tego, jak rozpoznawać dezinformację, budować wiarygodność redakcji i wzmacniać odporność informacyjną lokalnych społeczności. Eksperci zwracali uwagę, że dzięki odpowiednio dobranym przekazom można skutecznie docierać do różnych grup odbiorców i prowadzić z nimi merytoryczny dialog.
Podkreślali jednocześnie, że istnieje niewielka grupa osób całkowicie odporna na argumenty i fakty. Dlatego zadaniem dziennikarzy nie powinno być przekonywanie za wszelką cenę najbardziej radykalnych odbiorców, lecz dostarczanie rzetelnych, sprawdzonych informacji tym, którzy są otwarci na rzeczową debatę i poszukują wiarygodnych źródeł wiedzy. To właśnie oni stanowią większość odbiorców, od których zależy jakość dyskusji publicznej i odporność społeczeństwa na manipulację.
Spotkanie z Filipem Springerem
Zwieńczeniem kongresu była rozmowa z Filipem Springerem, jednym z najbardziej cenionych współczesnych reportażystów. Spotkanie „Patrzeć uważnie. O Mazowszu, przestrzeni i ludziach” było opowieścią o miejscach, ich mieszkańcach i sztuce dostrzegania tematów, które często umykają w codziennym informacyjnym pośpiechu.
Patronami instytucjonalnymi kongresu byli: Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczpospolitej Polskiej Oddział Warszawski. Patroni medialni to: Polska Agencja Prasowa, „Rzeczpospolita”, Serwis Samorządowy PAP, Radio dla Ciebie oraz TVP3.
