W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Tragedia na prywatnej posesji. 3-letnie dziecko zginęło pod kołami ciągnika
Dramat, który wstrząsnął lokalną społecznością, rozegrał się w środowe popołudnie, 22 kwietnia, w niewielkiej miejscowości Nowe Szpaki. Około godziny 14 doszło tam do
[...]
0 komentarzy
Jeden cios, śmierć i zmiana kwalifikacji. Jest wyrok w głośnej sprawie.
Dramatyczne wydarzenia z lipca 2024 roku znalazły swój finał przed sądem. Prokuratura Rejonowa w Gostyninie skierowała akt oskarżenia przeciwko Agnieszce L., zarzucając jej
[...]
0 komentarzy
Gigantyczny pożar pod Warszawą! Ogień trawił halę przez 49 godzin. Jedna z najtrudniejszych akcji w historii straży
To była walka z żywiołem, jakiej w powiecie warszawskim zachodnim nie pamiętają od lat. Płomienie objęły ogromny kompleks magazynowo-produkcyjny suszarni w Brankach o
[...]
0 komentarzy
Dramat 10-latka na hulajnodze elektrycznej. Lądował śmigłowiec LPR, policja ostrzega
Chwila nieuwagi zakończyła się tragedią. 10-letni chłopiec po upadku z hulajnogi elektrycznej w Ugniewie w stanie nieprzytomnym został przetransportowany śmigłowcem LPR do szpitala
[...]
0 komentarzy
1500 zł i 15 punktów. Cena ryzykownego manewru na przejściu dla pieszych
Wystarczy chwila i jeden zły nawyk, by zwykła jazda zamieniła się w realne zagrożenie. Rejon przejścia dla pieszych to nie „kolejny odcinek drogi”,
[...]
0 komentarzy
Zderzenie gigantów na S7! Kabina zmiażdżona, kierowca ciężko ranny
Dramatyczny wypadek na trasie S7. W nocy, około godziny 2.20, w rejonie miejscowości Dąbek w gminie Stupsk doszło do poważnego zderzenia dwóch ciężarówek
[...]
0 komentarzy
Rozpoznajesz mężczyznę z portretu pamięciowego?
Policjanci z Komisariatu Policji Warszawa Białołęka prowadzą postępowanie przygotowawcze w sprawie oszustwa metodą „na pracownika banku”, w wyniku którego mieszkaniec Białołęki przekazał dwóm
[...]
0 komentarzy
Sztylet sprzed wieków na stoisku handlowym. 68-latek z zarzutami
Dzięki działaniom policjantów zajmujących się zwalczaniem przestępczości przeciwko mieniu, na terenie Ursynowa ujawniono i zabezpieczono zabytek archeologiczny wystawiony na sprzedaż podczas giełdy kolekcjonerskiej.
[...]
0 komentarzy
Jeździł na kradzionych numerach, tablice chował w lesie. Finał? Zatrzymanie pod łóżkiem
Garwolińscy kryminalni zatrzymali 23‑latka, który jeździł na kradzionych tablicach rejestracyjnych, kolejne ukrył w lesie, zdemolował przyczepę kempingową, a podczas interwencji próbował schować się…
[...]
0 komentarzy
19-latek zginął w koszmarnym wypadku. Kierowca BMW został aresztowany
Decyzją sądu najbliższe 3 miesiące spędzi w areszcie 42-latek podejrzany o spowodowanie wypadku komunikacyjnego w Makowcu. Za przestępstwo z art. 177&2 Kodeksu Karnego
[...]
0 komentarzy
Podszył się pod dyrektora i chciał wyjechać Bentleyem wartym 2 mln zł. Wpadł przy odbiorze auta.
Policjanci z Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarcza i Korupcją z warszawskiej Woli udaremnili nietypową próbę oszustwa. 23-letni mężczyzna, posługując się fałszywą tożsamością
[...]
0 komentarzy
Rozbito narkotykowy magazyn pod Warszawą – ponad 133 kg substancji i broń w rękach policji. Potężne uderzenie w narkobiznes.
Ponad 133 kilogramy narkotyków oraz trzy jednostki broni palnej zabezpieczyli policjanci podczas działań przeprowadzonych na terenie powiatu warszawskiego zachodniego. W sprawie zatrzymano 32
[...]
0 komentarzy
Pożar samochodu dostawczego w Regułach – groźny ładunek i szybka akcja strażaków
We wtorkowe popołudnie, 21 kwietnia 2026 roku, na jednej z kluczowych arterii wylotowych z Warszawy rozegrały się dramatyczne sceny. W miejscowości Reguły, przy
[...]
0 komentarzy
3 lata więzienia za 3 promile alkoholu w organizmie [wideo]
Ponad 3 promile alkoholu w organizmie i jazda pod prąd wprost pod okiem kamery policyjnego monitoringu. Dzięki błyskawicznej reakcji dyżurnego z Żuromina, skrajnie
[...]
0 komentarzy
Śmiertelne zderzenie motocyklisty z autem. W wypadku na S7 zginął 36-letni kierujący jednośladem
We wtorek (21.04) wieczorem na trasie S7 w kierunku Radomia doszło do śmiertelnego wypadku motocyklisty. Na miejscu wypadku pracowały służby, trasa była zablokowana.
[...]
0 komentarzy