W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Z uśmiechem na twarzy i promilami we krwi staranowała BMW. Jazdę zakończyła w areszcie
Policjanci z otwockiej drogówki zatrzymali 34-letnią kobietę, która doprowadziła do groźnego zdarzenia na trasie szybkiego ruchu S-17. Kierująca staranowała inne auto, uderzyła w
[...]
0 komentarzy
47-letni kierowca Audi staranował ogrodzenie. Miał 2,2 promila, dożywotni zakaz i był poszukiwany
47-latek wsiadł za kierownicę Audi mimo dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. W Śródborzu stracił panowanie nad autem, staranował ogrodzenie posesji, a podczas cofania uderzył
[...]
0 komentarzy
Uwaga na dzikie zwierzęta na drodze – także za dnia
Sarna, która nagle wbiegła na jezdnię, została potrącona przez kierującego Fordem na drodze wojewódzkiej nr DW 647 w rejonie Pupkowizny, w gminie Łyse.
[...]
0 komentarzy
Sześć osób poszukiwanych zatrzymali w ciągu jednego dnia legionowscy policjanci
W ramach jednodniowej akcji, mającej na celu zatrzymywanie osób poszukiwanych, legionowscy policjanci ujawnili pięciu mężczyzn i jedną kobietę. 17 września br. od rana
[...]
0 komentarzy
Sprawa wyszła na jaw po 10 latach. 36-latek odpowie za przestępstwa popełnione wobec swojej córki
Śródmiejscy policjanci zatrzymali na terenie powiatu węgrowskiego 36-letniego mężczyznę podejrzanego o znęcanie się nad swoją córką oraz popełnienie wobec niej przestępstwa na tle
[...]
0 komentarzy
Śmiertelny wypadek na S8. 39-latek tymczasowo aresztowany
Na drodze ekspresowej S8 w pobliżu Prosienicy kierujący Mercedesem 39-latek z woj. podlaskiego uderzył w tył Seata. Mimo reanimacji zmarł 30-letni pasażer tego
[...]
0 komentarzy
Zaatakował medyków, zniszczył karetkę i posiadał marihuanę
Zarzuty znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej ratowników medycznych, zniszczenia mienia oraz posiadania narkotyków usłyszał 32-letni mężczyzna, który wszczął awanturę podczas interwencji pogotowia. Decyzją
[...]
0 komentarzy
Policjanci zatrzymali 19-latka podejrzanego za serię oszustw „na syna”
Policjanci Wydziału dw. z Przestępczością Ekonomiczną garwolińskiej komendy przeprowadzili szeroko zakrojone działania, które doprowadziły do ustalenia i zatrzymania sprawcy serii oszustw „na syna”.
[...]
0 komentarzy
Zignorował znak, nie miął uprawnień. Jazdę zakończył na hydrancie
Nie miał uprawnień do kierowania pojazdami, nie zastosował się do zakaz wjazdu, a swoją jazdę zakończył uderzeniem w hydrant. Policjanci ruchu drogowego interweniowali
[...]
0 komentarzy
Nocne poszukiwania mieszkańca powiatu mławskiego. Odnaleziony w polu kukurydzy
Szybka reakcja rodziny i sprawne działania służb pozwoliły bezpiecznie odnaleźć 46‑letniego mieszkańca powiatu mławskiego, który zaginął w środku nocy. Mężczyzna został odnaleziony ponad
[...]
0 komentarzy
Zderzenie pojazdów na terenie gminy Zakrzew
We wtorek (22 września) w Gulinku doszło do wypadku drogowego, w którym jedna osoba została ranna. Apelujemy o ostrożność. Chwila nieuwagi może doprowadzić
[...]
0 komentarzy
Ta przejażdżka na hulajnodze skończy się w sądzie rodzinnym
To, że dziecko potrafi jeździć hulajnogą elektryczną, nie oznacza, że może nią kierować. Przepisy jasno określają wiek, uprawnienia oraz wymagania techniczne dotyczące samego
[...]
0 komentarzy
Niebezpieczne zdarzenie z udziałem dwóch nastolatków kierujących crossami
Ostrowscy policjanci z Zespołu ds. Profilaktyki Społecznej, Nieletnich i Patologii wyjaśniają okoliczności zdarzenia na drodze w Kacpurach z udziałem 16 i 14-latka kierujących
[...]
0 komentarzy
Mając 4 promile kierował busem
Dzięki czujności obywateli policjanci z Komendy Powiatowej Policji w Grójcu zatrzymali kierującego Fiatem Ducato, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Badanie wykazało ponad
[...]
0 komentarzy
Policjant po służbie zatrzymał pijanego kierowcę. Szybka reakcja zapobiegła zagrożeniu
Niepokojący styl jazdy Citroena zwrócił uwagę policjanta z Komendy Powiatowej Policji w Węgrowie. Choć był wtedy w czasie wolnym od służby, nie zignorował
[...]
0 komentarzy