W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Szokujące sceny w galerii handlowej. Nastolatki podżegały 13-latka do ataku na bezdomnego
Bulwersujące zdarzenie miało miejsce 20 lutego 2026 roku na terenie jednej z galerii handlowych w Przasnyszu. Tuż przed godziną 20 dyżurny Komendy Powiatowej
[...]
0 komentarzy
Kontrole przewozów trwają. Zatrzymany Uzbek ścigany czerwoną notą Interpolu
Policjanci kontynuują działania ukierunkowane na kontrolę kierowców świadczących usługi przewozu osób. Funkcjonariusze każdego dnia sprawdzają pojazdy wykorzystywane do przewozów zamawianych za pośrednictwem aplikacji
[...]
0 komentarzy
Groźny wypadek w Żukowie pod Sochaczewem. Kierowca uderzył w słup i zaparkowany samochód, na miejscu lądował śmigłowiec LPR
Do poważnego zdarzenia drogowego doszło w piątek, 6 marca, w miejscowości Żuków w gminie Sochaczew. Samochód osobowy zjechał z jezdni i z dużą
[...]
0 komentarzy
Potężny łoś wpadł na samochód. Dramatyczny wypadek na DK53.
Nocny spokój na drodze krajowej nr 53 przerwał dramatyczny wypadek, do którego doszło w czwartek, 5 marca 2026 roku, w miejscowości Sadykierz w
[...]
0 komentarzy
Dramatyczny wypadek na ulicy Szwedzkiej. Skuter zderzył się z samochodem – jedna osoba ranna
W piątek 6 marca około godziny 11:20 na warszawskiej Pradze-Północ doszło do groźnego wypadku drogowego. Na ul. Szwedzkiej, w rejonie numeru 20, zderzyły
[...]
0 komentarzy
Usiłował zabić, groził siekierą, znieważył i napadł na policjantów. 52-latek tymczasowo aresztowany na 3 miesiące
Nocna libacja alkoholowa przerodziła się w serię niebezpiecznych zdarzeń. 52-latek najpierw zaatakował nożem 30-letniego mężczyznę, później groził jego rodzinie siekierą, a w trakcie
[...]
0 komentarzy
Seria kolizji i wypadków na S8. Pięć zdarzeń przez ten sam błąd kierowców
Wczoraj na drogach powiatu wyszkowskiego doszło, aż do 5 zdarzeń drogowych w tym jednego wypadku, w którym obrażenia odniosła jedna osoba. Wszystkie te
[...]
0 komentarzy
Pijany sprawca kolizji, zatrzymany przez legionowskich policjantów
Dzięki właściwej reakcji świadków, nietrzeźwy kierowca skody nie uniknie konsekwencji. Mężczyzna nie dość, że prowadził pojazd mając w organizmie blisko 2 promile alkoholu,
[...]
0 komentarzy
Ukrywał się przed karą za rozbój. Policjanci z Wieliszewa zatrzymali 42-latka
Wczoraj późnym wieczorem policjanci z Komisariatu w Wieliszewie zatrzymali 42-latka z powiatu legionowskiego. Mężczyzna był poszukiwany za rozbój. Trafił do jednostki penitencjarnej, gdzie
[...]
0 komentarzy
Płomienie i gęsty dym na posesji. Samochód spłonął w Zagościńcu.
Do niebezpiecznego zdarzenia doszło w wieczorem 5 marca w miejscowości Zagościniec w powiecie wołomińskim. Na jednej z posesji zapalił się samochód osobowy zaparkowany
[...]
0 komentarzy
Dramatyczny wypadek w Woli Rasztowskiej. Samochód wpadł do zbiornika wodnego, dwie osoby poszkodowane
Groźnie wyglądający wypadek miał miejsce w czwartek, 5 marca, w miejscowości Wola Rasztowska w powiecie wołomińskim. Samochód osobowy w nieznanych jeszcze okolicznościach wypadł
[...]
0 komentarzy
Ogromny pożar zakładu stolarskiego w Nowych Lipinach. Nad miejscowością unosił się gęsty słup czarnego dymu.
W piątek rano 6 marca strażacy z powiatu wołomińskiego zostali postawieni w stan najwyższej gotowości. O godzinie 8:53 do Stanowiska Kierowania w Komenda
[...]
0 komentarzy
Wieczorny pożar sadzy w kominie. Szybka interwencja strażaków zapobiegła większemu zagrożeniu.
5 marca o godzinie 18:27 dyżurny Stanowiska Kierowania Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Legionowo odebrał zgłoszenie o pożarze sadzy w przewodzie kominowym
[...]
0 komentarzy
Groźny wypadek na DK61. Samochód dachował w przydrożnym rowie.
Poranek 5 marca na drodze krajowej zakończył się groźnym wypadkiem. Samochód osobowy wypadł z jezdni i dachował w przydrożnym rowie. Na miejsce natychmiast
[...]
0 komentarzy
Akt oskarżenia w sprawie śmiertelnego wypadku na Wybrzeżu Gdyńskim w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r.
Prokuratura Rejonowa Warszawa – Żoliborz w Warszawie skierowała w dniu 15 lutego 2026 r. akt oskarżenia w sprawie wypadku ze skutkiem śmiertelnym do
[...]
0 komentarzy