W reakcji na atak rosyjskich dronów na polską przestrzeń powietrzną premier Donald Tusk zapowiedział formalne wystąpienie do NATO o uruchomienie Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego. Artykuł 4 przewiduje mechanizm konsultacji między państwami członkowskimi, gdy którekolwiek z nich uzna, że jego integralność terytorialna, niepodległość polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone.
Artykuł 4 w historii NATO był wzywany wielokrotnie, zwłaszcza przez państwa Europy Wschodniej, również po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku. Jednak jego uruchomienie nie oznacza automatycznego wkroczenia wojsk sojuszniczych, lecz stanowi formalne wezwanie do konsultacji i koordynacji odpowiedzi na zagrożenie. To narzędzie pozwala ocenić sytuację bezpieczeństwa i zaplanować wspólne działania prewencyjne lub obronne, zanim dojdzie do pełnowymiarowego konfliktu.
Premier Tusk podkreślił, że Polska działa zgodnie z tym mechanizmem, aby zapewnić pełne zaangażowanie sojuszników NATO oraz spójność i gotowość odpowiedzi na zagrożenia hybrydowe, z którymi Polska obecnie się mierzy. Decyzje dotyczące dalszych kroków będą podejmowane wspólnie, w oparciu o konsultacje państw członkowskich.
Decyzja Polski o uruchomieniu Artykułu 4 jest ważnym sygnałem dla NATO, że obecna sytuacja w regionie wymaga zwiększonej koordynacji, solidarności oraz przygotowania sojuszniczych państw do obrony nie tylko własnych terytoriów, lecz i całego obszaru Paktu Północnoatlantyckiego.
Czym różni się artykuł 4 od artykułu 5 NATO
Artykuł 4 i Artykuł 5 NATO różnią się głównie zakresem i rodzajem reakcji, które wywołują:
- Artykuł 4 NATO daje możliwość pilnych konsultacji między państwami członkowskimi, gdy któreś z nich uważa, że jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo jest zagrożone. Jest to mechanizm umożliwiający wymianę informacji, ocenę zagrożenia i wypracowanie stanowiska, ale nie obliguje do automatycznej pomocy militarnej. Artykuł 4 jest stosowany w sytuacjach poważnych zagrożeń, które nie muszą być bezpośrednią zbrojną napaścią. Wniosek o uruchomienie składa się do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie sprawa jest omawiana w Radzie Północnoatlantyckiej. Polska dąży do uruchomienia tego artykułu po ostatnich atakach dronów na swoje terytorium.
- Artykuł 5 NATO jest zasadą kolektywnej obrony. Zostaje uruchomiony, gdy następuje zbrojna napaść na jedno lub kilka państw członkowskich w Europie lub Ameryce Północnej. Oznacza to, że atak na jednego członka jest traktowany jak atak na cały Sojusz, co skutkuje zobowiązaniem do udzielenia pomocy, także militarnej. Artykuł 5 obliguje do natychmiastowych działań, które mogą obejmować użycie siły zbrojnej. Dotychczas był aktywowany tylko raz, po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku.
Podsumowując, Artykuł 4 to procedura konsultacji i koordynacji reakcji na zagrożenie, a Artykuł 5 to zobowiązanie do wspólnej obrony w przypadku bezpośredniego ataku zbrojnego.
Źródła:
- „Poland Calls to Activate NATO Article 4: What Does It Mean?” – Newsweek, 10 września 2025
- „Poland to invoke NATO Article 4 for consultations on security threats due to Russian drone activities” – Traders Union, 10 września 2025
- „Poland shoots down Russian drones for the first time after airspace violation” – Xpert.digital, 9-10 września 2025
autor zdjęć: Defensie.nl
Więcej wiadomości z Mazowsza
Policjanci poszukują świadków potrącenia dziecka na rowerze
Policjanci z Wydziału do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Komendy Miejskiej Policji w Płocku prowadzą czynności w sprawie wypadku drogowego, do
[...]
0 komentarzy
Motocyklista bez prawa jazdy, ale za to z sądowym zakazem kierowania trafił do szpitala. Z miejsca zdarzenia zabrał go śmigłowiec LPR
26-letni mieszkaniec powiatu ostrołęckiego przekonał się, jak niebezpieczne mogą być konsekwencje lekceważenia przepisów i wsiadania za kierownicę bez prawa jazdy. Ponadto mężczyzna za
[...]
0 komentarzy
Driftowanie zakończone utratą prawa jazdy i wysokim mandatem.
„Latanie bokiem” na publicznej drodze skończyło się surowym finałem dla młodego kierowcy z powiatu legionowskiego. W środowy wieczór w Wierzbicy policjanci błyskawicznie ukrócili
[...]
0 komentarzy
Utrudnienia w kursowaniu pociągów linii metra M1
Z przyczyn technicznych pociągi linii metra M1 kursują na trasie Młociny – Politechnika. Trwa uruchamianie autobusowej linii Za Metro na trasie: kierunek Kabaty: Metro Politechnika 05 – Waryńskiego – Al. Armii
[...]
0 komentarzy
Na hulajnodze elektrycznej jechał 63 km/h środkiem jezdni. Niebezpieczną jazdę przerwali policjanci
Brakiem wyobraźni i nieodpowiedzialnością wykazał się 16‑letni mieszkaniec Ostrołęki, który poruszał się hulajnogą elektryczną środkiem jezdni z prędkością aż 63 km/h. Nastolatek, mimo
[...]
0 komentarzy
150 km/h na „siódemce”. Kierowca miał sądowy zakaz i cofnięte uprawnienia
Przekroczenie prędkości o 50 km/h to poważne naruszenie przepisów. Gdy jednak za kierownicą siedzi osoba, która w ogóle nie powinna prowadzić pojazdu, sprawa
[...]
0 komentarzy
Dwukrotnie przekroczył dopuszczalną prędkość poza obszarem zabudowanym. Stracił prawo jazdy na 3 miesiące
Policjanci Wydziału Ruchu Drogowego węgrowskiej komendy zatrzymali kierującego pojazdem Renault, który dwukrotnie przekroczył dopuszczalną prędkość poza obszarem zabudowanym. Mężczyzna jechał 140 km/h w
[...]
0 komentarzy
Po interwencji policji i obrońców zwierząt psy trafiły pod właściwą opiekę
Garwolińscy policjanci otrzymali informację, że na jednej z posesji na terenie gminy Garwolin znajdują się zaniedbane i chore zwierzęta. Interwencja policji i fundacji
[...]
0 komentarzy
Trzech kierowców odpowiedziało za driftowanie [wideo]
Trzech kierowców, trzy samochody, jedno miejsce i ten sam finał. Motoryzacyjne popisy na jednej z ulic w Górze Kalwarii zakończyły się wysokimi mandatami,
[...]
0 komentarzy
„Kobra” się nie zatrzymuje, po raz kolejny w akcji
Operacyjni z „Kobry” wspólnie z policjantami CBŚP wspierani przez kryminalnych z komisariatu w Wesołej zatrzymali dwóch podejrzanych o kradzieże z włamaniem 6 pojazdów.
[...]
0 komentarzy
Odpowie za usiłowanie zabójstwa swojego kuzyna
Po udzieleniu pomocy pokrzywdzonemu mężczyźnie, grodziscy policjanci zatrzymali 65-latka, który zadał mu cios nożem. Jak ustalili funkcjonariusze, ta niebezpieczna sytuacja była efektem kłótni
[...]
0 komentarzy
Kradł, by dorobić – kieszonkowca zatrzymali kryminalni
44-letni mieszkaniec Radomia przyjeżdżał do Warszawy i kradł. Jego ofiarami padali pasażerowie jednej linii autobusu miejskiego. Zatrzymali go kryminalni z komendy na Pradze
[...]
0 komentarzy
Zostawili go nocą przy trasie S61. 37-latek zmarł z wychłodzenia. Jest akt oskarżenia
Prokuratura Rejonowa w Ostrowi Mazowieckiej zakończyła śledztwo w sprawie śmierci 37-letniego Michała P., mieszkańca Łomży. Mężczyzna został odnaleziony martwy w głębokim rowie w
[...]
0 komentarzy
Ford uderzył w drzewo, kierująca zginęła na miejscu. Policja apeluje do świadków
Policjanci z Komendy Powiatowej Policji w Nowym Dworze Mazowieckim poszukują świadków wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Do zdarzenia doszło 14 czerwca br., około
[...]
0 komentarzy
Pijany rowerzysta sprawcą kolizji drogowej
Ponad 2 promile alkoholu w organizmie miał 58-letni rowerzysta, który wczoraj (22.06) na ul. Ciechanowskiej w Gąsocinie uderzył w pojazd Toyota. Mężczyzna nie
[...]
0 komentarzy