ZUS: przepisy dot. emerytur dla cudzoziemców nie zmieniły się w ostatnich latach

ZUS: Czternasta emerytura bez wniosku

Obywatele Ukrainy, podobnie jak inni obcokrajowcy, aby otrzymać Polską emeryturę, muszą spełnić szereg warunków i odprowadzać składki w naszym kraju. Nie ma możliwości pobierania minimalnej emerytury przez obywateli Ukrainy po przepracowaniu zaledwie dwóch tygodni. Niezbędny jest określony staż ubezpieczeniowy (dla kobiet – 20 lat, dla mężczyzn – 25) oraz konieczne jest stałe zamieszkanie na terytorium Polski.

W ostatnich dniach pojawiły się w przestrzeni medialnej fałszywe opinie, że obywatele Ukrainy mają zbyt łatwy dostęp do polskich świadczeń. Tego rodzaju informacje wprowadzają w błąd. Nie mówią one bowiem całej prawdy na temat prawa do świadczeń dla cudzoziemców. Obywatele Ukrainy, podobnie jak inni obcokrajowcy, aby otrzymać Polską emeryturę, muszą spełnić szereg warunków i odprowadzać składki w naszym kraju.

– Polska i Ukraina podpisały w 2012 roku dwustronną umowę o zabezpieczeniu społecznym, chroniącą osoby, które pracują lub pracowały w obu tych państwach. Umowa o zabezpieczeniu społecznym zakłada, że ustalając prawo do emerytury bierze się pod uwagę również okresy ubezpieczenia w drugim państwie. „Nie oznacza to jednak, że Fundusz Ubezpieczeń Społecznych finansuje emerytury obywateli Ukrainy za okresy pracy na terenie ich macierzystego kraju. Każde państwo wypłaca świadczenie proporcjonalnie do długości okresów ubezpieczenia w każdym z nich – informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik prasowy ZUS w województwie mazowieckim.

Tego typu umowy dwustronne i wielostronne są standardem we współczesnym świecie. Analogiczne przepisy obowiązują także w Unii Europejskiej i mają na celu między innymi usunięcie barier w uzyskaniu emerytur, rent, zasiłków dla osób, które legalnie pracowały w dwóch lub większej liczbie państw i przez to płaciły składki do co najmniej dwóch różnych systemów.

Dlatego z tych rozwiązań na szeroką skalę korzystają także Polacy, np. mieszkający lub pracujący w Niemczech, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, USA i wielu innych państwach. Polska ma umowy o zabezpieczeniu społecznym z kilkunastoma państwami.

Minimalna emerytura w Polsce

Zgodnie z umową przy ustalaniu prawa do emerytury minimalnej w Polsce bierze się pod uwagę również okresy pracy w Ukrainie. Jednak wyrównanie świadczenia do kwoty minimalnej emerytury następuje od kwoty zsumowanych świadczeń z obu państw.

„Aby otrzymać dopłatę, trzeba spełnić określone warunki. Przysługuje ona wyłącznie w razie zamieszkiwania w Polsce. Jeśli osoba zamieszkuje w innym państwie, dopłata do minimum z Polski nie przysługuje. W takiej sytuacji wypłacamy osobie kwotę emerytury bez dopłaty. Ta kwestia jest też niezależna od obywatelstwa, dotyczy zatem także emigrujących Polaków” – wskazuje rzecznik.

Liczba dopłat wypłacanych obywatelom Ukrainy jest niewielka. W 2021 dotyczyła 1215 osób, w 2022 r. dotyczyła 1205 osób, a obecnie wypłacamy dopłatę dla 1170 obywateli Ukrainy. Malejąca skala dopłat związana jest między innymi z tym, że obywatele Ukrainy podejmują w Polsce zatrudnienie. Osiąganie przychodu z tytułu pracy albo prowadzenie działalności gospodarczej w wysokości przekraczającej wysokość dopłaty, powoduje brak prawa do dopłaty do minimum. Druga przyczyna malejącej skali dopłat związana jest z wyjazdami obywateli Ukrainy z Polski.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma narzędzia do weryfikacji, czy dana osoba spełnia warunki, aby otrzymywać dodatek do polskiego świadczenia z tytułu zamieszkiwania w Polsce. Aby cudzoziemiec mógł zamieszkiwać w Polsce, musi posiadać prawo legalnego pobytu w Polsce na podstawie dokumentu wydanego przez urząd do spraw cudzoziemców albo na podstawie legalności pobytu uzyskanej
poprzez wpis do rejestru Straży Granicznej.

Do tego fakt zamieszkiwania w Polsce przez obywatela Ukrainy jest sprawdzany zarówno na etapie składania wniosku o świadczenia, jak również w okresie wypłaty świadczenia. Osoby ubiegające się o polskie emerytury nie tylko składają oświadczenie o miejscu zamieszkania pod rygorem odpowiedzialności karnej, ale także na żądanie ZUS muszą przedłożyć dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce. Szczególnie istotne jest także to, że ZUS współpracuje ze swoim odpowiednikiem w Ukrainie, czyli Funduszem Emerytalnym Ukrainy.

Procedury stosowane przez obie instytucje przy obsłudze wniosków emerytalno-rentowych wymuszają weryfikację, w drodze współpracy administracyjnej, szeregu informacji dotyczących przyznawania i wypłaty świadczeń, w tym również dane adresowe świadczeniobiorców. O wyjeździe z Polski informują też sami świadczeniobiorcy, z uwagi na konieczność prawidłowej obsługi przez ZUS podatku dochodowego od emerytur i rent.

Świadczeniobiorcy są prawnie zobowiązani – jako podatnicy – poinformować ZUS o każdej zmianie adresu. W sytuacji zatajenia takiej informacji osoba zainteresowana musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi ze strony ZUS, w tym ze wszczęciem postępowania o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, z postępowaniem egzekucyjnym włącznie oraz potencjalną odpowiedzialnością karną.

Więcej informacji z Mazowsza

Honorowanie biletów ważnych do stacji Warszawa Wileńska w okresie 27 kwietnia - 3 maja 2024 r.

Honorowanie biletów ważnych do stacji Warszawa Wileńska w okresie 27 kwietnia – 3 maja 2024 r.

Z uwagi na przebudowę urządzeń sterowania ruchem kolejowym w stacji Warszawa Wileńska, w okresie od 27 kwietnia do 3 maja 2024 r. wystąpią [...]
0 komentarzy

Kto otrzyma Nagrodę Marszałka Województwa Mazowieckiego?

Ruszyła 25. edycja Nagrody Marszałka Województwa Mazowieckiego. Do konkursu można zgłaszać tych, którzy mają szczególne osiągnięcia w zakresie twórczości artystycznej oraz upowszechniania lub [...]
0 komentarzy

28 kwietnia 2024. LOTTO Poland Bike Marathon jedzie do Jabłonny

Peleton LOTTO Poland Bike Marathon obiera kierunek na Lasy Chotomowskie! W niedzielę 28 kwietnia 2024 cykl wyścigów na rowerach górskich, organizowany przez Grzegorza [...]
0 komentarzy
Informacje z Mazowsza

Informacje z Mazowsza

W tym wydaniu programu informacyjnego samorządu województwa mazowieckiego „Informacje z Mazowsza” mówimy m.in. o konsultacjach społecznych dotyczących planu gospodarki odpadami, działaniach Młodzieżowego Sejmiku [...]
0 komentarzy
Zielonka - przerwa w dostawie prądu 6 lutego

Planowane wyłączenia prądu w Powiecie Legionowskim i Nowodworskim

W dniach od 23 kwietnia do 2 maja planowane są przerwy w dostawie energii elektrycznej na terenie Powiatu Legionowskiego i Nowodworskiego. Obszar Data [...]
0 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.